Lafaek News—Eis Primeiru Ministru Oitavu Governu Konstitusional, Jeneral Taur Matan Ruak, nia parte rekoñese rekonsiliasaun sai hanesan krise ne’ebé nunka rezolve, maibé últrapasa, tanba iha efeitu multipla husi psikolójiku, fisíku no morál hodi afeta ema nia hanoin

“Tanba krise ninia impktu ka efeitu ba ema nia moris, tanba dala barak ita dehan halo prosesu rekonsiliasaun, maibé rekonsiliasaun verdadeiru, sé ita hakarak halo rekonsiliasaun ida ne’ebé simplesmente mai husi fuan, tanba buat ne’ebé mai husi fuan ita presiza tetu atu últrapasa,” TMR ba jornalista sira hafoin realiza reflesaun hamutuk ho jornalista sira kona-ba komemorasaun 28 Novembru ba dala-49, iha nia rezidénsia Farol, loron 26/11/2024.

Nia hatutan, liga ba istória segundu geura mundiál bainhira nasaun Austrália ho Japanes tama iha Timor-Leste, husi ne’eba balun apoiu Australianu no balun apoiu Japones husi ne’e ema besik 60 ital mill segundu estatistika mak mate, maibé iha tempu ne’eba la halo prosesu rekonsiliasaun hanesan estadu agora halo ne’e.

“Maibé husi prosesu hirak ne’e la’o, jerasaun sira komesa haluhan mak barak, tanba ema dehan pasadu ne’e ita la haluhan, maibé sé ita haree bebeik pasadu, ita sei la la’o ba oin, bainhira ita hakarak la’o ba oin ita tenke haluhan uitua pasadu no tau di’ak buat ne’ebé pasadu iha nia fatin, maibé nia labele sai hanesan elementu ida ba ita hodu foku bebeik atensaun ba, tanba ita haree ema esperiensia uluk iha tinan 59 liu ba bainhira akontese iha Uatukarbau no Uatulari, oho malu iha ne’eba, maibé la halo prosesu rekonsiliasaun formál hanesan agora ita halo, tanba ne’e mak husi jerasaun ba jerasaun haluhan bebeik buat ne’e. Eis Presidente Repúblika konta.

Taur konta, tempu uluk ema balun UDT no balun FRETELIN, hodi hamosu golpe gontra golpe iha tempu ne’eba hodi oho malu, tanba ita haree iha tinan 80 ka 90 anus bainhira halo manifestasaun iha fatin-fatin UDT, FRETELIN no APODT sira nia ema iha hotu ne’eba, ne’e signifika katak situasaun no perkursu halo sira husik dau-daun ba kotuk buat ne’ebé pasadu sira. Eis PR Taur Matan Ruak, hakotu.

Jornalista : Crispin de J. Amaral

Editor        : Agapito de Deus