Lafaek News–Ministru Agrikultura no Peskas( MAP) no parseiru Internasional Banku Dezenvolvimentu Aziatíku ( ADB) atualiza progressu programa kampaña nasionál rehabilitasaun kafé ba Prezidente Repúblika José Ramos Horta ne’ebé mak dadaun ne’e atinji ona 30%.
“Ohin ekipa husi Ministériu Agrikultura no Peskas (MAP) ho Banku Dezenvolvimentu Aziatiku (ADB) mai hasoru Prezidente Repúblika atu atualiza progressu servisu ba iha programa kampaña nasionál rehabilitasaun kafé ninian, depois fulan rua-tolu liu ba Xefe Estadu rasik lansa iha Ermera ida ne’e mak ekipa mai atualiza hela ba Xefe Estadu kooperasaun ne’ebé iha area kafé ninian hetan tulun husi povu Japaun, maibé jere liu husi banku ADB iha Timor Leste ne’ebé mak lao ona kuaze atinji 30%”, esplika Diretor Jéral Floresta Kafé no plantas industriais MAP Raimundo Mau hafoin remata enkontru ho Prezidente Repúblika José Ramos Horta iha Palásiu Prezidensiál, Segunda (10/10/2022).
Nia afirma, programa ne’e kontinuasaun tinan-tinan rehabilita, maibé tinan ida ne’e governu tau orsamentu ne’ebé signifikativu fim do dezembru tinan 2022 atinji 8 mill hektares kafé tuan sei rehabilita.
“Rehabilitasaun ho orsamentu regular antes ninian ita to’o ona 20 mill hektares sura ho MAP ninian no mós sira ne’ebé parseiru ninian, agora husi orsamentu reatifikativu ba tinan 2022 ita sei atinji 8 mill hektares ne’ebé sei la’o hamutuk ho Asosiasaun kafé Timor no mós kooperativa kafé Timor, agora daudaun servisu iha terenu la’o kuaze $30%”.
MAP ne’e deklara, Envolve benifisiáriu kafé agkultór rihun rua iha Munisípiu neen. Totál orsamentu husi $3.2 husi povu Japaun, 2 husi kontribuisaun governu ninian, Iha nivél nasionál ita halo esforsu hodi hasa’e ita nia produtu lokál inklui kafé ne’e rasik no mós nia kadeia de valor husi produsaun to’o ba iha nia prosesamentu nune’e esportasaun ninian atu bele situasaun globál ekonómia ninian.
“Planu 2023 ita hakarak rehabilita totál kafé iha Timor Leste tomak no 50 mill hektares ne’e ita restora hikas fila fali nune’e bele hasa’e ninia produsaun, no mós ninia produtividade no hasa’e ninia kualidade merkadoria ba iha rai laran no mós ba iha rai li’ur,” MAP salienta.
Entretantu Iha enkontru ne’e Presidente Repúblika José Ramos Horta, apresia ba parseiru hotu liu-liu ADB atu bele tau antensaun ba iha saida mak Xefe Estadu hanoin katak Timor presija fundu ba iha kafé ninian no mós kontinua hasa’e atividade relasionadu ho produsaun no produtividade kafé iha Timor Leste, Inklui mós esforsu hotu-hotu hodi konserva bee no mós udan been ne’ebé dala ruma iha situasaun ba iha bee entaun Xefe Estadu orienta tebes atu ministériu ho parseiru sira tau atensaun di’ak liu.
Jornalista- Rita Moniz
Editor : Agapito de Deus




