
Lafaek News–Ema hotu nia prezensa iha mundu iha klase moris balu moris diak hela iha fatin dignu no balu mos moris iha susar aihan laiha no hela iha uma barraka hanesan bibi luha.
La sente dukur ho hakmatek iha oras kalan ho uma ne’ebé la seguru didin haleu ho kalen at no taka ho kalen kuak ne’eb fruzen ona, nahe biti iha rai-leten hodi deskansa iha tempu kalan bainhira sente matan dukur.
Kondisaun moris ne’e refleta ba Timor oan ida ho naran Raul da Costa moris terus durante tinan barak barak nia laran, hanoin iha forsa maibé fiziku laiha la suporta atu halo servisu buka osan nian.
“Ha’u nia uma ne’e uluk di’ak uituan, maibé foin lalais dezastre mosu iha loron 04/04/2021 estraga hotu uma no hau la salva sasán uma laran, tanba mota boot tun mai entaun ha’u salva de’it hau nia aan husi dezastre ne’e, tan ne’e, ha’u presiza maluk sira nia tulun atu ajuda hau iha sitauasaun hanesan ne’e,” dehan Raul ba lafaek News iha nia rezidénsia Moris Foun Dili,10/08/2021.
Raul da Costa (64) origen husi suku Saburai postu administrativu Maliana munisipiu Bobonaru Hela iha suku Komoro postu Administrativu Dom Aleixo munisipiu Dili dezde tempu invasaun Indonézia no nia espoza Maria da Silva orijen husi postu administrative Venilale munisipiu Baukau, sira iha oan nain lima kompostu husi mane tolu no feto nain rua.

Uma kain Raul da Costa ho Maria da Silva ninia nesesidade la sufisiente ona atu aguenta ba moris naruk, tanba foos ne’ebé iha aguenta de’it loron rua nian, karik loron tuir mai sira nia foos laiha ona.
“Ha’u nia foos hela uituan de’it ona, maibe ha’u haree la too ona loron rua karik ida ne’e hotu ha’u la hatene atu buka loos iha ne’ebé, tan ha’u nia kondisaun moras hela depois ferik oan mos la servisu susar tebes mai hau atu hetan osan hodi responde ba nesesidaden uma laran” Raul deklara ho matanben ,
Raul relata, nia sente triste tanba governu seidauk tau matan ba nia uma ne’ebé hetan estragus husi dezastre foin lalais akontese, maibé nia rekoñese iha parte igreja, xefe aldeia no mos estudante balu ajuda ona nia hodi hari uma, maibe la hotu.
“Hafoin dezastre ne’e mosu laiha membru governu ida mak mai tau matan, maibé iha estudante balu kontribui osan hodi harii ai-rin nee, entaun sira nia kbiit mos la too mak agora husik deit hanesan nee tanba hau nia kondisaun mos moras hela, hau la bele buka osan hodi hadia hau nia uma nee,” nia afirma.
Nia esplika, Baza neebe nia sosa uza de’it osan terseira idade nian tanba nia la iha forsa atu servisu hodi hetan sosa lori sosa kalen no sustenta nesesidade uma laran nian.
“Kalen fruzu neebe halo mahon nee ami hili deit iha mota laran no balu ema mak fo hodi harii baraka oan ida atu hamahan aan iha mahon hodi satan loro manas no udan been inklui satan mos maho-wen kalan nian,” Raul reforsa.
Nune’e mos, Marta Alves hanesan viziñu haktuir, uma kain ne’e moris la’os foin, antes ne’e kedas nia moris hanesan ne’e, tanba ninia moras ne’e kleur ona dezde tempu ukun aan too agora no agora sira toba de’it iha rai, laiha fatin diak ida ba nia atu toba hanesan ema seluk nia.
“Ami hanoin atu ajuda halo nia uma maibe ami mos buat ida la iha tanba ami hotu vitima ba dezastre naturais ne’ebé foin lalais akontese liu ba,” Marta esplika.
Nia realsa, Durante tinan haat ona nia (Marta), ajuda deit mak fos ho mini goren maibe atu ajuda kontrusaun uma nia mos kbiit la too tanba sira hotu vitima hanesan deit.
“Sira nia oan ida hau mak suporta nia eskola agora too ona segundu ano husi nia farda no ninia presiza tomak hau mak suporta maske hau mos iha oan barak tanba deit hau hanesan ema umana fuan boot hodi ajuda sira nune’e bele hakmaan sira nia terus,” Marta rekoñese.
Observasaun Lafaek News nota Raul da Costa, toba de’it iha rai iha baraka ho kondisaun la dignu no hahan uma laran laiha, laiha família sira vizita uma kain ne’e atu buka hatene moris Raul ho nia kaben Maria sente bainhira enfrenta inundasaun iha ámbitu covid-19 nia laran.
Jornalista : Orlando Magno
editór : Agapito de Deus




