Lafaek News—Inan Faluk ho Felismina Salazar ho nia oan mane Ocha ho idade (1) iha tempu barak ninia laran sofre udan ho kondisaun uma ne’ebé sira hela da-daun kondisaun at hosi didin too kakuluk, nune’e afeita tebes ba sira nia moris iha tempu udan.
Faluk Felismina ho nia oan mane Ocha, hela iha aldeia Golgota suku Comoro postu administrativu Dom Aleixo, munisípiu Dili, sira nia moris depende liu ba osan idozus ne’ebé hetan direitu tenke fulan 3 nia laran hafoin asesu subsídiu, hetok at liu uma tuan ida ne’ebé didin ho piku aat no kalen feruzen, ai-riin sira komesa aat, kakuluk kuak hateke sae hetan kalohan mutin, udan habokon sasan uma laran no feto faluk Felismina Salazar idade 68, ho nia oan idade tinan ida tenke hasoru moris ne’e tanba seidauk tau matan hosi nai-ulun sira.

“Uma ne’e kleur no tuan ona. Sukaer hun monu hanehan halo aat liu tan” Faluk Felismina Salazar hatoo ba Lafaek News, ho lian triste hafoin vizita rezidensia faluk iha Golgota, 26/10/2026.
uma ne’e harii kleur ona, bainhira sira nain rua fen-laen sei kompletu, ikus mai nia kaben husik hela sira inklui no kondisaun sai aat ona hodi ameasa sira iha tempu anin bo’ot, tinan kotuk sukaer hun monu hanehan halo aat liu tan.
Momentu ne’eba akontese, xefe aldeia alerta bolu Bombeirus, APC, ajuda tesi ai `ne’ebe hanehan uma faluk nian, no fahe mos hahan no sasan dapur nian ba vítima dezastre no parte husi Sosial mós ba hare’e, maibé to’o agora laiha informasaun ruma.
Kondisaun ne’e halo Felismina tenke enfrenta situasaun difísil sira hosi uma ne’e hatudu kakuluk ne’ebé nakloke, udan habokon sira no loron matan mos tiru sira makaas iha bailoron naruk.
“Wainhira udan, ha’u lori lona taka ba hau nia oan. Oan iha liur ba, maibé sasan iha laran uma nian bokon hotu. Hau tenke pasiensia halot sasan ba fatin ne’ebe mahon.”Nia konta
Felismina depende liu ba osan idozu ne’ebé nia simu fulan tolu-tolu maibé osan ne’e la sufisiente atu kobre nesesidade bázika família, liuliu susu ben no hahan ba bebé ho idade tinan 1 ne’e.
“Ha’u hetan ona osan idozu nian, fulan tolu-tolu hetan $180, ha’u hodi sosa oan nia susu no hola hahan, maibé la to’o. Entaun kous ha’u nia oan ba hili lata at sira hodi fa’an. Maibé labarik sei kiik liu, ha’u preokupa Nia kondisaun, ha’u tenke para tamba ema hein nia la iha, loron manas.”Idoza Felismina afirma

Felismina iha oan na’in rua ne’ebé forma ona uma-kain rasik, maibé situasaun moris sira mós susar, nune’e nia labele depende ba sira, maske la iha ona nia kaben atu responsabilidade ba sustenta família, maibé nafatin fuan forte, laran metin iha maromak sei kontinua hatutan moris ne’e ho dignu.
“Ha’u nia oan sira nia apa ba Indonézia tempu okupasaun Indonézia, Ha’u rona katak kareta baku fila nia mate ona iha ne’ebá. Hau mos nunka ba, tanba ne’e nia desizaun rasik husik hau no ha’u nia oan sira.”Nia konta
Felismina rekomenda ba Estadu hanoin atu tulun nia ba kondisaun uma ne’e, tanba feto mesak ho oan ki’ik hela iha udan no loron laran sente la seguru.
“Uma ne’e la dignu, maibé nafatin hela. Karik Estadu hanoin ha’u katak ha’u ho ha’u Nia oan ne’e sira nia povu, ajuda hau ba, tanba hau feto mesak ho oan ki’ik. Oan ne’e hela iha udan no loron laran deit ne’e.” Nia husu.
Iha fatin hanesan, Faluk Felismina nia subrinho, Agustinho Salazar hateten katak Nia mai hela ho nia tia 2019 maske uma tuan maibe bele tahan netik loron no udan, tinan kotuk sukaer hun monu hanehan kakuluk kuak, situasaun uma ne’e sai todan liu wainhira udan, maibé sira rasik seidauk iha kapasidade atu fó ajuda.

“Udan, ita hare’e tia Felismina terus, maibé ami mós sei estudante ne’ebé seidauk bele halo buat ida. Ami ba eskola, tia kous labarik ba hili lata hodi halibur hamutuk iha uma mak ema mai tetu kilo ida, $0,50 foin sosa mina no masin sira ne’e.” Agustinho dehan
Felismina la’ós deit kona-ba uma ne’ebé aat, maibé mós kona-ba kapasidade ekonomia ne’ebé limitadu atu hadia situasaun.
Hafoin entrevista Inan Felismina ho nia sasin moris, jornalista Lafaek News konfirma kedas Xefe Aldeia Gólgota, Tiago Sarmento hateten nu’udar Xefe Aldeia konsidera kondisaun uma ba nia kominidade Felismina ne’e grave tebes tamba ne’e la nonok, halo kedas resposta ba parte Estadu, inklui kompania sira, maibé to’o agora seidauk iha rezultadu.
“Ha’u halo proposta hotu ona ba estadu no kompania Xineza sira maibé seidauk iha hatan. Maski nune’e ha’u esforsu nafatin, buka dalan seluk tan. Tenke hadia uma ne’e iha ha’u nia mandatu no molok udan monu rai.” Dehan Xefe Aldeia Tiago
Felismina Salazar no nia oan Ocho nia kondisaun moris hatudu realidade família balun sei vulnerável iha área urbana Díli: uma ne’ebé la seguru, rendimentu limitadu no responsabilidade ba oan ki’ik ne’ebé depende ba osan idozu no lata mamuk.
Jornalista: Gracia Soares


