Balibo-(Lafaek News)—Komunidade suku Balibo-Vila, postu administrativu Balibo, munisipiu Bobonaro kuaze fulan 4 ona laiha bee mos, nune’e abitantes sira deside tenke hasai osan hodi sosa rasik bee mos hodi konsumu loron-kalan.
Xefe suku Balibo Vila, Manuel da Cruz ba jornalista sira hateten, bee mos laiha ona fulan 4, impaktu hosi projetu kanalizasaun mak la’o tarde nune’e afeta ba komunidade sira la asesu bee mos.
“Realidade komunidade sira tenke la’o dook husi Balibo Vila tenke ba Aldeia Aloka no Buileku hodi kuru bee, sira ne’ebe iha transporte di’ak, maibé ida ne’ebe laiha ne’e susar tebes,” Xefe Suku Manuel da Cruz informa ba jornalista sira iha nia kna’àr fatin Balibo Vila Segunda, (13/10/2025).

Autoridade lokal Balibo Vila ne’e, salienta tuir lolos konstrusaun ne’e hotu ona tuir akordu ne’ebè governu hala’o ho kompania Leohara ne’ebé kaer projetu ne’e iha fulan Jullu no remata iha fulan Setembru 2025, maibé sei estende tan ba fulan Outubru tinan ne’e hafoin bele finaliza projetu kanalizasaun, tan ne’e hanesan Autoridade lokal fo hanoin ba parte kompetensia atu orienta ba kompania aselera lalais konstrusaun atu komunidade sira bele asesu ona bee mos iha fulan oin.
Nia dehan, komunidade ne’ebe iha osan mak bele sosa bee mos, maibé maibe iha komunidade balun laiha kbiit sosa bee, sira tenke la’o distansia dook hafoin hetan bee matan hodi kuru ba lori ba fali ba uma.
Iha fatin hanesan, Maria dos Santos hanesan abitante suku Balibo-Vila haktuir, antes ne’e bainhira seidauk halo kanalizasaun, bee sai di’ak los, maibè agora araska dala ruma semana ida mak bee foin sai, pasiensia ema ida-idak tenke sosa bee.
“Durante ne’e ami ba buka bee iha aldeia seluk ne’ebé iha be’e hodi kuru, ha’u la sosa bee tanba oan sira ba mak ba kuru de’it,” abitante ne’e haktuir.
Iha sorin seluk, Zerónimo Soares relata, realidade iha suku Balibo-Vila ba da-daun laiha bee mos, nune’e nia tenke ba kuru ba hosi fatin dook iha aldeia Belola no lori mai faan fali ba komunidade sira ne’ebé presiza bee mo urjensia.
“Ami mos ajuda sira ne’ebé laiha transporte ba buka bee entaun fasilita fali sira ajuda fo bee balun ba sira,” nia dehan.
Entretantu, Suku Balibo Vila total populasaun hamutuk ruhun rua resin kompostu husi uma kain 500, no oras ne’e dadaun komunidade hosi aldeia suku Balibo-Vila kompostu hosi Aldeia Aitara, Aman Dato, no Fatululik mak la asesu bee moss, enkuantu aldeia Atara, Aman Dato no fatululik aldeia seluk hanesan Builekun, fatuklarane laiha problema bee mos, no total populasaun iha suku Balibo-Vila hamutuk 2000 resin kompostu hosi uma kain hamutuk 500.
Ekipa Kobertura : Lafaek News




