Lafaek News–País Kambódia prontu simu turistíka ne’ebé simu ona vasina kompleta dozes rua, no kambódia mos prontu atu hasoru dezafius oi-oin ne’ebeé sei mosu mai.
Ida-ne’e sai hanesan rekezitu ida ba koperasaun rejíonal no-mós hanesan aproximasaun ba ema sira ne’ebé iha terrenu, Kambódia mós iha ona planu atu loke pontu entrada sira ba vizitante sira ne’ebé simu ona vasina kompletu iha semana balun mai tan, tanba sira iha ótimista makaas tebés katak sira-nia setór turízmu sei bele rekoperadu, aleinde esperansa hirak ne’e, iha mós obstaklu seluk mak hanesan menus voo internasional no-mós medida regras rigorozu ba Covid-19 ne’ebé estabelese.
COVID-19 ne’e mós afeita tebés ba area turizmu Kambódia nian, liu-liu ba mata-dalan turista sira, mak hanesan Chan Sytha, Pandemia ne’e hasusar tebés nia nuudar matadalan ba turista durante tinan 4 iha provinsa Siem Reap, maibé ikus mai nia tenke lakóon ninia servisu no muda fali ninia servisu nuudar mata-dalan ba turista sira, tanba laiha turista ne’ebé mai vizita Kambódia.
Kuaze tinan 20 resin, vizitante internasional ninia númeru sa’e makaas tebés, maibé iha tinan 2019, infelizmente númeru hirak ne’e tenke tuun, tanba fatór internal no external internasional sira ne’ebé mak afeta.
Iha tinan 2020 provinsia refere mós konsiente katak sira-nia ekonomia monu makaas, tanba pandemia ne’e barailla viajen internasional.
Bazeia ba dadus ne’ebé Dezenvolvimentu Turizmu Masterplan 2021-2035, ba provinsia Siem Reap nia katak provinsia ida-ne’e mais ou menus vizitante estranjeiru hamutuk 400.000, ho pursentu 82 mak monu makaas.
Autoridade provinsia Siem Reap mós deside hodi aplika estadu emerjensia iha fulan setembru 2021 ho objetivu atu prevene trazmisaun Covid-19.
Sytha hatete iha Angkor Wat fatin ne’ebé nia babain hein turista.Nia mós hatete katak realidade hatudu katak kuaze laiha ema estranjeiru no turista husi rai laran ne’ebé mak husu atu la’o ho sira. Tanba ne’e nia espera katak vizitante ka turista sira mai fila-fali.
Chhlong Savin nuudar fotógrafu ida ne’ebé mak moris ho knaar ida-ne’e. Nia deklara katak durante pandemia Covid-19 ida-ne’e hata’uk turista sira hotu no-mós estadu emerjensia ne’e mós lori susar liután ba ha’u-nia moris.
Kuaze negosiu ki’ik no boot iha provinsia refere hetan afeita makaas hosi pandemia Covid-19 dezde fulan dezembru tinan 2019. Ross Saay nuudar jerente prinsipal ba Ótel Viroth iha provinsia Siem Reap hatete katak Pandemia ne’e hamonu setór turizmu Kambodia nian partikularmente hamate provinsia Siem Reap ne’ebé mak depende makaas ba setór refere.
Saay hatete katak Setór hotu hetan afeta makaas.
Kuaze ristorante no Ótel sira hapara sira-nia operasaun. Otel balun taka permanente no balun mak koko atu hahu falifali sira-nia operasaun maibé balun taka permanente.
Durante pandemia tinan rua, setór turizmu hetan afeita makaas iha nasaun ida-ne’e tanba volume visitante stranjeiru tuun makaas. Bazeia ba relatoriu ne’ebé mak ministeiru Turizmu Kambodia fó sai iha fulan augostu 2021 katak ema stranjeiru ne’ebé tama Kambodia iha inisiu fulan 6 iha tinan 2021 ne’e maizumenus na’in-102, 560 ho pursentu 91,3 kompara ho period 2020 ne’ebé vizitante sira mai Kambodia hamutuk miliaun 1,18. Entre vizintante hirak ne’e, maizumenus 64.392 mai husi nasaun sudezte aziatiku ne’ebé mak ho pursentu 85.4 kompara ho periodu 2020.
Durante inísiu hosi tinan 2021, Kambódia ninia operasaun aero ninia ho de’it dala 1.089 ne’ebé mak tun ho pursentu 89.9 kompara ho periodu tinan anterior nian.
Entrada loke fila-fali ba Turista ne’ebé mak vasina kompletu
Kambódia mak sai hanesan nasaun ida-ne’ebé ninia populasaun barak simu vasina. Iha loron 5 novembru 2021, maizumenus ema na’in- miliaun 13.9 ka total populasaun pursentu 86.87 mak simu imuniza ka vasina ba prevensaun Covid-19. Ho taxa vasinasaun ne’ebé mak aas, Kambódia bele aplika fila-fali new normal ka simu fali vizitante sira hodi tama Kambódia hafoin impedimentu pandemia Covid-19.
Kambódia sei hahú loke fila-fali odamatan ba estranjeiru sira ne’ebé simu ona vasina kompletu ih fulan novembru 2021 hodi asegura fila-fali indústria turizmu, tanba ida-ne’e sai rekursu boot ida ne’ebé mak iha lukru boot no-mos empregu di’ak. Fatin hirak ne’ebé sei sai alvu dahuluk atu loke mak hanesan; Sihanoukville no sidade koh Rong iha provinsia Preah Sihanouk no-mós Dara Sakor Resot iha provinsia Koh Kong iha karantina ne’ebé mak livre hodi bele lori fila-fali turista mai.
Provinsia Siem Reap mak fatin ida ne’e mak arkeolojikal Angkor nian astabelesidu no sei simu vizitante ne’ebé simu vasina kompletu ona iha fulan Janeiru.
Loke pontu entrada iha faze dahuluk ne’e mk hatudu rezultadu ne’ebé mak di’ak, entaun ita sei loke pontu entrada ba faze daruak nian iha area hirak ne’ebe mak seguru. Totalmente sei loke pontu entrada sira hotu iha faze datoluk karik rezultadu ka progresu hosi faze dahuluk no daruak hatudu rezultadu neebe mak di’ak.
Durante seremonia ne’ebé mak hala’o iha loron 28 foutobru 2021, sei iha introdusaun kona-ba implementasaun ba planu stratejiku ba adota vasinasaun Turizmu. Mnisteriu Turizmu Thong Khon hatete katak ida-ne’e mak planu no matadalan id aba setor turizmu hodi hodi halo Cambodia sai nasaun ida kualifikadu, seguru no destinasaun turizmu ne’ebe sustentavel no dezenvolvidu iha tempu New Normal iha ligasaun ho konseitu transforma dezafiu ka obstaklu sai oportunidade.
Durante Jerál Indústria Turizmu Ministériu Turizmu, Neb Samouth hateten katak Cambodia hahu planu atu mellora filafali setor turizmu ho objetivu ida atu simu turista internasional sira iha tinan 2025 nomós turista local maizumenus miliaun 11 iha tinan 2023 liuhosi halo rekoperasaun Turizmu Cambodia ninia durante Covid-19 no hafoin de Covid-19 nomó iha planu ba Turista sira ne’ebé mak simu ona vasina.
Durantente Assosiasaun Turizmu Asean , Sr. Eddy husu atu loke projetu ho nafatin vijilansia masimu ba situasaun pandemia ida ne’ebé mak dinamika no presiza tebes atu trata ka atende liuhosi assosiasaun jestaun risku Covid-19 nian.
Ajénsia turizmu susar tebes, tanba fronteira terrestre taka no bandu atu através, no-mós governu falta rekursu atu fornese intensivamente, dehan nia liuhosi intrevista, tanba ne’e loke fila-fali fronteira terrestre ne’e opsaun di’ak liu ho hahú fila-fali halo rekoperasaun ekonimia nasaun nian partikularmente ba ajénsia turizmu ninia rekoperasaun.
Atividade sira hahí loke fila-fali ne’e hanesan anin foun ka novidade murak tebés ba Savin no Sytha nuudar servisu na’in iha terrenu ne’ebe mak durante tinan 2 resin hasoru susar oi-oin, maibé ohin loron sira sente dada iis uitoan fali, tanba bele simu fila-fali turista sira ne’ebé sei mai vizita fali Kambódia.
Ida-ne’e la’os novidade diak ba mata-dalan turista nian de’it maibé mós ba distribuitór ka atividade nogosiu sira seluk. Sytha hatete katak ; Ha’u hein katak buat hotu sei sai fali normal no la’o hanesan babain hafoin governu deside atu autoriza operasaun aero ninia la’o fali ba area poténsial sira iha Kambódia.
Saay nuudar jerente Hotel Viroth hatete katak liuhosi atividade desizaun new-normal ida-ne’e ami fiar katak Kambódia prepara an tebes atu simu Turista sira ne’ebé simu ona vassina ho fiar an no baze ne’ebé sólidu atu simu sira, nia mós haforsa liután katak durante tinan 2 nia laran ami deskansa tempu naruk no sente preparadu tebes hodi simu new-normal ida ne’e, tanba ne’e ami konsidera ida-ne’e oportunidade duke risku.
Presidente Assosiasaun Ajensia Travel Cambodia, Sr/Sra Chhay Sylin hatete katak hafoin newnormal ida-ne’e akontese iha fatin ne’eb’e mak lahanesan, rekoperasaun mós la’o tuir ida-ne’e nomós setór privadu sira mós presiza prepara an didi’ak.
distribuitóru ka planu atu reativa atividade sira iha rai laran, operadór privadu sira komesa halo kontaktu ho kliente sira husi nasaun seluk no-mós sira komesa haloka dezelvolve pakote vizita turista ninian.
BUAT BARAK MAK ITA PRESIZA ATU DADA KA ATRAI TURISTA SIRA
Bainhira halo lansamentu vassinasaun Turizmu ninia ne’e hanesan sinál pozitivu ba Ekonomia no Turizmu Cambodia nian. Ministru Turizmu Thong Khon la espera ka la imajina katak Cambodia bele hetan vizita turista sira barak hanesan ne’e. Nia halo estimasaun ida katak dalaruma Turista ne’ebé mak atu mai vizita ne’e bele to’o rihun 3000 to’o 5000 de’it iha faze dahuluk.
Nia hatete katak “Ami sei koko atu atinze nasaun sira ne’ebé mak iha potensial merkadu no risku ki’ik sira. Ami hanoin katak Turista ne’ebé mak hakarak atu vizita Tasi-ibun Sihanoukville nee maioria ema Rusu. Nune’e ita sei iha merkadu potensial seluk ne’ebe mak mai husi Turista Xina no balun husi ita-nia rejiaun ASEAN ninia.
Eddy Krismeidi Soemawilaga ASEANTA hatete katak desizaun hodi re ativa fali atividade hotu ne’e sei sai hanesan desizaun independent tanba Ejizensia turista azean ne’e bele la boot iha inísiu.
Atu fasilita viazen sira entre nasaun sira iha rejiaun, nia sujere atu halo asaun suplementar hanesan halo konsultasaun entre nasaun sudezte aziátiku atu bele enkoraza sira-nia ema hodi bele viazen iha rejiaun laran lapresiza tenke kumpri regras kuarantina, espesialmente ba nasaun hirak ne’ebé mak konsidera risku kiik.
Nunee mos atu re ativa filafali ka loke fali areas distinasaun iha rai laran , tenke estabelese regras balun bazeia ba situasaun Covid-19.Ikusliu, nia dehan katak Kambódia tenke hola asaun ativu ba newnormal iha pontu entrada sira entre nasaun azeatiku nian tanba realidade hatudu kata Cambodia mak lidera hela presidensia.
Nuneedia nuudar fatin destinasaun Turista. Long Kosal, nuudar adjuntu director ba Autoridade Nasional Apsara ne’ebé mós mak administra Parke Arkeolojikal Ankor ninia fiar katak Cambodia sei nafatin hanesan nasaun ida ne’ebé mak ninia fatin destinasaun turista di’ak ba vizitante sira.
Numeru populasaun boot neebe mak simu ona vasina nee mos pasu pozitivu id a ba Cambodia no konsidera hanesan nasaun ida seguru liu hodi bele simu turista barak kompara ho nasaun sira seluk.
Kosal hatete katak, ha’u sente iha sirkumstansia balun oras ne’e dadaun, ita tenke hatene sentimentu no psikolojia turista nian. Ita tenke hatene ka estuda uluk sira nia hakarak iha situasaun ida agora. Ezemplu, presaun ba situasaun ida agora ne’e mak saida?
Regulamentu no limitasaun Vou ne’ebé mak sei sai obstaklu boot.
Maski ita iha esperansa boot, maibé sei iha nafatin obstaklu ne’ebé prejudika ita. Ezemplu nasaun Thailandia hakarak simu vizitante husi Cambodia ne’ebé mak ladauk simu vasinna kompletu bele tama iha sira-nia rai laho tama kuarantina Maibé, nasaun Singapore sei kontinua aplika Sistema ida Stayhome ba hirak ne’ebé mak mai hosi Cambodia.
Regra no regulamentu kuaratina ne’e nasaun barak husi Sudeste Aziátiku mak hato’o ona mezmu nasaun balun seluk sei dezkoraja ninia ema ba viazen internasional, partikularmente ba vizita tempu badak nian ka pasa ferias nian.
Iha pergunta ida, saida mak ita presiza halo atu atrai turista sira? Nia hatete katak Cambodia tenke hala’o diskusaun ida ho nasaun vizinu sira, espesialmente kona-ba minimiza rekezitus ba kuarantina bainhira Turista sira fila ba sira nia rai.
Kuaze tinan balun nia laran, Kambódia depende makaas ba nasaun rejional sira hanesan; Thailandia ka Singapore nuudar sentru ba transferénsia Turista fora husi nasaun rejional sira, Ho limitasaun no disturbu ba oráriu semo nian durante pandemia, Kambódia ninia pozisaun la estavél iha ámbitu ida-ne’e.
Eddy esklarese katak Rute foun ne’ebé mak la’o dadauk ne’e, lori esforsu ida signifikativu no lori mos investimentu ne’ebe di’ak liu.
Nia mós hateten katak governu Kambódia tenke konsidera mós hodi fó apoiu insentivu ba operasaun dahuluk nian ne’ebé bele mós inklui diskontu, offerese rekursu ba promosaun negosiu ninian, oferese programa espesial ba vizitante no pasajeiru sira mak hanesan, Visa livre, no seluk-seluk tan.
Eddy mós esplika katak iha momentu ida-ne’e ita presiza haforsa liutan regras aeroportu nian sai nuudar baze ida hodi haforsa ka hasa’e koperasaun inter rejional no fasilita transit internasional sira iha aeroportu. Pur-ezemplu, vizitante sira ne’ebé semo dook, ida-ne’e sai hanesan opsaun ida ba sira hodi bele transit iha Kambódia molok ba nasaun rejionál sira seluk.
Eddylia kona-ba asuntu ida-ne’e, Chhay Sylin nuudar prezidente Assosiasaun Ajénsia hateten katak buat hirak-ne’e hotu prejudika tebés no dejafíu boot id aba Cambodia atu kompete ho nasaun sira seluk . Nia mós dehan katak aero portu iha provinsia Preah Sihanouk laiha ona aviaun semo direita tama Cambodia maibé pasazeiru sira tenke semo liuhosi aero Portu Phnom air Port.
Eddyliaadór Imigrante indonezia hasoru limitasaun barak tebes durante pandemia. Traballadór balun patraun la selu sira, balun hasai husi servisu no balun obrigado tenke hetan ajitasaun durante implementasaun regras governu nian.
Durante komemorasaun loron traballadór migrante sira nian iha 18 dezembru, ne’ebé mak servisu ho Tandem ho Malaysia Kini, Iha andamentu ba rekursu no terus ne’ebé mak traballadór sira infrenta, Governu konsidera sira nuudar EROI rezerva husi nasaun sira seluk durante pandemia ne’e.
Tanba kestaun ekonomia no susar atu halo haruka osan ba nia oan hodi fila ba uma, traballador Indonézia ida naran Tini Taturia hola desizaun dezperadu atu servisu iha tinan 2021 nia klaran , maski nia hatene katak governu Malaysia aplika ona konfinamentu obrigatóriu ka estadu emerjénsia.
Desizaun krítiku ne’ebé Tini hola ne’e halo autoridade Malaysia kaer nia. Nune’e nia dehan, “ Ha’u husu deskulpa ba asaun violasaun ne’ebé mak ha’u komete. Laiha tan dalan seluk mai ha’u atu han hodi aguenta moris tanba ne’e ha’u obrigado tenke sai ba liur hodi buka osan balun no hahan. Ho esplikasaun hirak-ne’e konvense duni autoridade polisia komprende nia hodi tolera no haruka nia fila bá uma no hela nafatin iha uma, labele sai ba fatin seluk.
Dezde pandemia ne’e ataka nasaun hotu-hotu iha mundu rai-klaran inklui Malayzia Tiny hetan destinu ka sorte ida aat tebés. Tanba pandemia ne’e governu Malayzia deside hodi aplika estadu emerjénsia ka konfinamentu obrigatóriu iha teritoriu tomak.
Tanbanu Malaysia bandu ema ema atu labele ba servisu. Tiny ho nia la’en mós durante ne’e hela de’it iha uma iha Puchong hanesan sidade boot ida iha Distritu Selangor. Familia ne’e mai husi NNT no sira labele hetan tan osan no labele haruka tan osan ba sira-nia familia iha rai moris fatin.
Tanbanutete katak “Durante pandemia ida-ne’e halo ha’u nunka haruka osan ba Indonesia hahu husi pandemia mosu iha períodu dahuluk.” Fen la’en ida-ne’e sempre hetan apoiu hahán husi sira-nia empregadór, governu Indonezia nomós doasaun ka ajudu umanitarian husi ingreja.
Tanbanutetetinan 2021 fulan fevereiru, Tiny servisu filafali nuudar dasa rai (Cleaner) ho bensimentu mensal ho montante 64 ringit (218 Rp). maibé iha tinan 2021 nia klaran susar ida mosu tan fali ba nia,tanba governu deside tan dala-ida hodi aplika estadu emerjensia tanba ho razaun kazu Vairante Delta ninia trazmisaun.
Nia sente lakón boot tanba laservisu fali tan ona. Ho situasaun hirak ne’e hotu, halo ami hanoin atu filafali ba ami-nia rai maibé nafatin ami labele halo buat ida tanba kustu hola billete mais ou menus 1.800 ringgit ka miliaun 6 Rp no ami labele hola ticket karung hanesan ne’e.
Ami pasensia hela nafatin iha ne’e no ho matan-been banhira ami rona ami-nia familia ruma mate tanba Covid iha ami nia rai. Sira na’in-rua ne’e depende de’it ba oportunidade osan mean ruma akontese ba sira.
Ema hanesan Tiny ne’e ninia istória moris halo traballadór migrante Indonesia sira ne’ebé mak hela iha nasaun seluk. Preokupa hotu. Ajensia protesaun traballadór Migrante Indonesia fó sai katak iha fulan novembru 2021 migrante barak liu ne’ebé mak hato’o lamentasaun hirak-ne’e, traballadór sira ne’ebé mai husi Malaysia. Husi fulan janeiru to’o novembru 2021 ema ne’ebé mak hato’o lamentasaun ne’e hamutuk ema na’in-367 iha Malayzia husi total numeru rihun 1.553 ne’ebé mak alista iha kada estadu.
Bazeia ba tipu ema-ne’ebé mak halo keixe mak maioria traballadór migrante husu atu lori fila ba sira rai moris fatin mak hamutuk na’in-486. Iha razaun prinsipal 5 inklui, la simu salariu, mate iha ema nia rai, Tráfiku Umanu no mal trata.
Human Traficking Watch (HTW) rekoinese katak traballadór sira hasoru trafiku umanu kontinua sai ameansa boot ba traballadór migrante sira to’o momentu ida-ne’e. Reprezentante HTW Malayzia nian Dewi Kholifa hatete katak maioria ema neebe mak halo keixa ne’e mai hosi setor konstrusaun no traballadór lokal sira.
Dewi mós dehan katak traballadór sidadaun Indonesia barak ne’ebé mak mai halo keixa ba HTW ne’e lakonsiente katak sira hasoru dadauk violensia empregu nian. Barak tebes mos hanoin lahetan ona embaisada Indonesia ne’e mak saida no embaisada ne’e lokaliza iha ne’ebé mós sira lahatene. Iha balun mós lahatene hakerek rasiik sira-nia naran.
Sindikatu kriminozu sira dala barak liu aproveita oportunidade ida-ne’e Sra. Dewi dalabarak hakfodak no preokupa ba ema neebe halo keixa ne’e ninia servisu lejítimu nuudar traballadór maibé dalabarak la temi iha sira nia pasaporte nuudar dokumentu importante ne’ebé mak sira nia empregadór mak raifali.
Iha kazu balun ne’ebé mak traballadór migrante sira koko atu asina kontratu subar ne’ebé mak ajente sira rai hanesan segredu. Hahalok ida-ne’e sei fó impaktu ba pagamentu ka vensimentu mensal ne’ebé la di’ak. Dewi mós katak “Maski sira ne’e kontrata ho legalmente, maibé pagamentu salarial ne’e mak sai problematika ho nune’e ita presiza husu atensaun ba estadu Indonesia atu fó protesaun ne’ebé mak sufisiente ba traballadór migrante Indonesia ho di’ak.
FILA-FALI BÁ UMA ATU HETAN FALI NAROMAN
Traballadór migrante Indonézia hasoru hela problema boot ida dezempregadu. No-mós laiha asisténsia social ruma ne’ebé mak fó ba sira
Hafoin semana ida depois Sra. Carmina to’o iha Brunnei Darrusalam, ninia kaben Edi hakotu iis tanba sofre moras respiratóriu iha fulan marsu 2019. Javanez ne’e bá halo servisu iha rai liur nuudar traballadór migrante atu selu ba ninia kaben ninia tratamentu.
Inan ho idade 50 ne’e rona fali informasaun ida halo nia hakfodak tebes hafoin Edi ninia mate liu loron 40. Situasaun ida-ne’e halo ha’u emosaun liutan no ha’u sente hakfodak no laran moras tebes. Subliña nia ba TEMPO iha inisiu fulan dezembru tinan 2021.
Iha momentu ne’ebá maski nia iha situasaun ne’ebé difisil tebés ba nia maibé laiha opsaun seluk ba nia. Carminha obrigado tenke halo servisu nuudar asistene uma durante semana ida hodi bele osan ruma atu selu ninia tickete hodi fila bá ninia rai moris fatin.
Mehi ida ne’ebé Carminah iha atu filafali ba nia rai mosu ona iha ninia hanoin hafoin ninia la’en mate. Nia konta tuir katak ninia empregadór fó ona autorizasaun ba nia hodi fila ba nia rai maibé ho kriteriu ida katak nia tenke responsabiliza ba kustu hotu ne’ebé mak nia presiza hodi fila ba nia rai.
Problema ida tan ba ha’u mak ha’u-nia salariu pendente hela no ha’u seidauk bele foti, nune’e ha’u aumenta konfuzaun tan de’it. Saída mak ha’u sei lori fila ba Indonesia? Ikus mai ha’u deside hodi aguenta servisu nafatin to’o ninia kontratu remata mak foin nia fila ba Indonezia.
Carminha ninia viazen hosi Brunei. Nia halo ona 300-ringgit ka konverte ba Rp karik hetan 3.1 miliar maibé infelizmente tenke ku’a 100 ringit ba ninia fulan 10 nian ba ajente. Nia subliña.
Carminah filafali mai Indonezia iha fulan Marsu 2021 ho ninia osan fulan nian kompletu aumenta tan ho kustu viazen nian hotu ne’ebé mak ajente ka patraun mak selu hotu, ho objetivu ida atu fó garante ba nia hodi bele filafali ba servisu ho ajente ka patraun refere. Karik Carminah hakarak deside atu kontinua servisu no lalika fila ba Indonézia.
Ajente ne’e hanoin nune’e tanba susar tebes atu hetan fali traballadór ida iha situasaun pandemia ida-ne’e.
Carminah tenke servisu makaas hodi halo osan naton molok fila bá ninia moris fatin. Dezde ninia la’en kaben mate, ninia oan sira nia nesesidade no avó nia moras sai hanesan responsabilidade boot iha ninia kabaas leten.
Durante fulan-tolu liuba, Carminah hetan servisu ida nuudar kuidadu ba labarik (Babysitter) ho vensimente mensal Rp 1.2 kada fulan. Nia hatete katak durante ne’e nunka hetan asistensia social ruma husi governu durante situasaun susar pandemia ida ne’e. Ha’u konsege rejistu duni maibé ladauk hetan asistensia ruma.
Ita haree hanesan traballadór Indonesia sira fila mak foin pandemia ne’e tranzmite. Kordenadór do Ministro Economia Airlanga Hartarto hateten katak traballador Indonesia ne’ebé mak fila mai iha fulan abril mak total liu ema na’in rihun 24 no iha fulan maiu numeru traballadór imigrante ne’e aumenta to’o rihun 25. Ministru rekursu Ida Fauziva hateten katak Iha tinan 2020 fulan abril ema hamutuk 88.759 mak fila mai Indonezia.
Iha traballadór migrante balun ne’ebé mak sei fó risku ba saúde durante sira nia viazen fila mai Indonézia nune’e sira tenke ba hela kuarantina ne’ebé mak preve
ona iha sirkular Task Force Covid-19 ho numeru 23/2021. Maski regras hirak-ne’e esplika katak governu ka estadu mak sei responsabiliza ba kustu hotu ne’ebé durante ne’e iha fatin quarantine maibé infelizmente, realidade hatudu oin seluk tanba sira tenke selu rasiik sira-nia kuarantina.
Traballadór migrante ida naran Arumy Muzhady ne’ebé uluk servisu iha Singapore hateten katak tanba ami-nia kolega ida ne’ebé mak hela iha kuarantina iha Hotel Bali bele selu fali ninia kustu sira hotu? Mezmu kolega ne’e fila fali mai Indonezia tanba ninia kontratu servisu mak hotu.
Arumy mós hatete katak kolega ne’e selu rasiik ninia kustu hotu-hotu laho iha informasaun ne’ebé mak sira rona antes. Nia mós servisu nuudar ajensia ida ne’ebé mak responsabiliza b aba traballadór migrante sira nia kestaun.
Midía Tempo mós fó sai kona-ba aspetu ne’ebé sees ona husi Kuarantina iha fulan jullu tinan ne’e, ne’ebé mak inklui ona ho saida mak migrante traballadór sira sente.
Titin ho idade 43 mós kumpre auto kuarantina iha hotél Tangerang, Banteng hamutuk ho ninia kolega lubuk ida ne’ebé mak foin fila husi Taiwan iha fulan janeiru. Titin hatete katak periodu kuarantina no teste PCR tuir loloos ne’e gratuita no labele selu maibé realidade hatudu oin seluk tanba sira tenke selu ho montante Rp 1.6 ba teste PCR Swab. Tanba ne’e Titin ho nia kolega sira halo Kritika ba hahalok ida-ne’e ho nune’e sira hatuun kustu husi 1.6 tuun ba Rp rihun 800.
Diretor ba kuidadu Migrante, Anis Hidaya hateten katak traballadór migrante sira ne’ebé mak fila ona mai rai laran ne’e posivelmente aumenta númeru dezempregu iha rai laran tanba kampu servisu menus.
Anis esklarese liutan katak traballadór sira ne’e balun komesa fa’an hotu ona sira-nia asset ka sasán no balun komesa halo ona imprrestimu hodi sustenta sira nia moris lorloron nian.
Hidayah hatete katak organizasaun ILO hasai ona rekomendasaun 6 atu atu inklui traballadór vulneravél sira ne’e iha politika prioridade ida maibé infelizmente governu ladauk introdús programa signifikativu ruma.
Tuir loloos ne’e governu iha ona programa servisu sosi’’’al atu apoia ema hirak ne’ebé mak afeita ba Covid-19, ministeriu mak halo distribuisaun subsídiu ho montante Rp rihun 600 ba traballadór migrante sira ne’ebé mak hetan vensimentu kiik-liu Rp 5.
Iha fulan Novembru Anis informa hela ba TEMPO katak traballadór migrante hirak ne’ebe mak fila ona mai rai laran ne’e la kualifikadu ona ba kategória ida ne’e, maski sira rejistu nuudar membru ajensia Seguransa social, Nia mos hateten katak sira labele konsidera ona tanba hafoin sira fila husi strajeiru mai ne’e la’os ona traballadór ona. Nune’e mós traballadór migrante sira ne’e la hetan asistensia husi governu. Anis hatete katak skema ba asistensia social ne’e la aplika ba traballadór migrante sira tanba sira la’os kategoria ema ki’ak.
