LAFAEK NEWS–Agrikultores sira nia servisu nunka para, servisu la hatene tuir oras no laiha tempu atu deskansa minutu balun, tanba kaer metin prinsipiu kardinal ida ne’ebé hanesan lema agrikultores sira nian katak servisu hanesan atan haan hanesan liurai.
Agrikultor-oan ida husi munisipiu Aileu sempre servisu makas iha to’os hodi fila rai, atu nune’e kuda modo hodi buka osan ba familia uma laran nomós ba oan sira nia eskola, tanbá ne’e nia hatete, hakarak ka lakohi hanesan ema agrikultura tenki servisu hafoin bele hetan saida de’it mak presiza.
Moris hanesan akrikultura tenke servisu makas iha parte to’os hodi fila rai atu nue’e kuda modo hodi buka osan ba nessesidade familia uma laran no-mós ba oan sira nia eskola, maske loron manas, badinas ho vontade duni ba servisu.
Agora da-daun iha ona kompaña ida mak tama iha fatin ida ne’e, hodi survei rai ne’e, maibé rai ne’ebé mak komunidade sira ofrese ne’e seidauk tetuk atu bele kuda modo, maibé ho apoiu husi parte Ministeriu Agrikultura no Peska (MAP), munisipiu Aileu, hodi ajuda tratór ida ba komunidade sira hodi hatetuk rai ne’ebé mak iha”, dehan Antonio dos Santos ba Lafaek News iha Suku Seloi Kraik, Domingu (23/01/2022).
Nia esplika, projetu ne’e rasik tama iha fulan Abril tinan 2021 to’o mai agora, husi ne’e kedas sira komesa harii ona grupu ida ho naran Timor Organik, iha grupu ne’e nia laran hamutuk ema nain (9) feto (4) no mane (5), atu nune’e halo kontrolu
másimu ba rai refere, tanbá rai ne’ebé mak oferese ba komunidade sira hodi kuda modo ne’e kada fula sei selu rai tein ho osan $.250 ba rai nain no husi projetu ne’e rasik mós oferese plástiku ba komunidade sira atu bele kuda modo iha plástiku laran.
Ho nune’e, plástiku ne’ebé mak kompañia ofrese ba komunidade sira hodi kuda modo nia naruk ho medida 100m nomós luan 6m, atu nune’e salva insestu oan sira hanesan gafinotu nomós ular sira hodi labele tesi modo tahan, atu nune’e fó seguru ba modo sira hodi buras no matak diak liu tan.
Tuir regras ne’ebé ami komesa servisu hahú husi jam8.00 to’o jam4.00 loraik htl, iha ona fatin servisu mak hafoin fahe malu, balu ba ajuda komunidade sira ne’ebé mak presiza atu dada plastic nomós balu halo servisu sira ne’ebé mak seidauk halo hotu bele kontinua halo, hanesan kontrola modo sira ne’ebé mak karik iha ular ruma han, atu nune’e prevene ular sira la bele tesi modo nia tahan”, haktuir Antonio dos Santos.
Produsaun modo atu maka’as presiza adubu ida ne’ebé mak diak, entaun iha fatin ida ne’e ami uza adubu ne’ebé mak atu kuda modo, mak hanesan ai u’ut ida ne’ebé mak ema sipila ona ami raut hodi uza kuda ba kuda modo, kona-ba ai moruk kimia sira ami la uza, hanesan pupuk ka kimia sira ne’ebé mak malae nian ne’e, tuir regra só uza deit mak adubu sira ne’ebé mak ita iha ne’e.
Estagiadu : Crispin de J. Amaral
Editor : Agapito de Deus
