Lafaek News—Sekretaria Estadu Formasaun Profisionál no Empregu hamutuk ho Ministériu Edukasaun liu husi Sekretariu Estadu Ensinu Sekundariu Tékniku Vokasional asina deklarasun hametin kooperasaun entre sistema edukasaun no merkadu traballu liu hosi formasaun téknika profisionál no programa estájiu.
SEFOPE, Rogério Araújo Mendonça haktuir objetivu husi kooperasaun ne’e atu prepara jovens Timor-oan ho koñesimentu, abilidade no esperiénsia prátika, hodi aumenta sira-nia oportunidade atu hetan empregu iha rai laran no rai li’ur.
“Ita iha eskola téknika vokasionál barak iha ita-nia rai laran, no jovens barak mak partisipa iha eskola sira-ne’e atu hetan formasaun no esperiénsia prátika. Tanba ne’e, ita presiza hametin kooperasaun entre setór edukasaun no setór traballu, atu bele ajusta kuríkulu no kualifikasaun sira tuir nesesidade merkadu traballu.
Ezemplu ida mak kona-ba formasaun iha área língua. Ita presiza hare no ajusta fali kuríkulu iha eskola téknika sira, inklui eskola téknika industrial no agrikultura, atu responde ba nesesidade merkadu traballu.tanba Merkadu traballu presiza traballadór sira ne’ebé iha koñesimentu, abilidade no kapasidade apropriada.dehan Rogerio Araujo mendonca ba jornalista Sira salaun Sefope Kaikoli, Kinta 15/10/2026/.
Nia haktuir, presiza investe mós iha formasaun língua, hanesan Inglés, Portugés, Coreanu no Japonés, tuir nesesidade merkadu traballu iha rai laran no rai li’ur.
“Ita presiza servisu hamutuk ho FOPL atu hametin formasaun língua iha eskola téknika vokasionál, hodi prepara jovens sira atu hetan oportunidade empregu.
Iha programa ida-ne’e, ita buka oportunidade ba estudantes sira atu partisipa iha estájiu profisionál, inklui oportunidade iha rai laran no rai li’ur.Atu nu’une Estudantes sira ne’ebé remata formasaun bele hetan esperiénsia prátika ne’ebé ajuda sira atu prepara an ba mundu servisu.
Governante nee akresenta Ita hein iha tinan 2026, programa ne’e bele avansa, no iha tinan 2027 ita sei aselera tan prosesu implementasaun.
“Atu alkansa objetivu ne’e, ita presiza halo sosializasaun no fahe informasaun ba munisípiu no postu administrativu sira hotu. atu jovens sira bele asesu informasaun kona-ba eskola, formasaun, estájiu profisionál no oportunidade empregu, Ita haree katak merkadu traballu ba ita-nia jovens sira la’ós de’it iha Timor-Leste, maibé mós iha rai li’ur, hanesan Austrália, Nova Zelándia, Repúblika Koreia no Japão. Tanba ne’e, ita presiza identifika língua no abilidade ne’ebé nasaun sira-ne’e presiza, hodi bele ajusta programa formasaun iha eskola téknika vokasionál. Formasaun tenke tuir nesesidade empregadór sira no oportunidade empregu ne’ebé disponivel.
FOPL iha programa formasaun profisionál ne’ebé ajuda ita-nia jovens sira atu prepara an ba mundu servisu.
Iha Fatin hanesan sekretariu estadu ensinu sekundariu tekniku vokasionál Domingos Lopes hateten,formasaun profisionál importante tebes atu liga sistema edukasaun ho merkadu traballu. Tanba ne’e, ita presiza hametin relasaun entre instituisaun edukasaun, akademia no setór profisionál.
“Estudante sira presiza hetan esperiénsia, koñesimentu no kualidade profisionál atu bele prepara an ba merkadu traballu. Formasaun profisionál tenke ajuda estudante sira atu sai traballadór ne’ebé iha kompeténsia no bele servisu hamutuk ho ema seluk”Dehan nia.
Alein de ne’e, sistema edukasaun presiza garante katak estudante sira ne’ebé remata formasaun iha abilidade ne’ebé merkadu traballu presiza. Tanba ne’e, kooperasaun entre sistema edukasaun no setór traballu importante tebes.
Ministériu Edukasaun, presiza fó atensaun ba padraun no kualidade formasaun. Reforma iha sistema edukasaun presiza halo atu hadi’a kualidade aprendizajen no garante katak estudante sira hetan formasaun ne’ebé adekuadu.
Jornalista : Moises Guterres


