
Lafaek News–Miguel Amaral idade (54), nu’udar xefe familia toba de’it iha kama-laran tanba moras muta ran, ho pasiensia nia kaben tenke hili fatuk rahun iha mota laran fan ho presu 2 kada saka hodi satan funu hamlaha iha implementasaun konfinamentu obrigtoriu.
Miguel ho nia kaben Martina (40) iha oan ho Oan mane ida (Alexande), ne’ebe la servisu hela iha Aldeia Lemkare Suku Manleuana Posto Administrativu Dom Aleixo Munisipiu Dìli hanesan familia kbi’it laek ida, ne’ebè laiha forsa atu responde situasaun moris iha uma laran.
“Ami hela iha ne’e iha tinan 2006 no pineira rai-henek iha mota laran, too hetan moras muta raan, entaun iha umaa de’it, ema bolu ha’u atu ba serbisu labele, hahan laiha dala ruma oan balu iha foho mai maka lori Aifarina balu mai maka ha’u ho ferik oan han hodi tahan moris iha fatin ida ne’e” espresa Miguel Amaral iha nia uma Mota ninin Manleuana ba Lafaek news, Kinta 02/09/2021.
Nia hateten, durante ne’e vizinu ho Horacio ho nia kaben maka sempre tau matan oferese foos lata ida ka rua hodi tein halo sasoro hodi han netik ba kabun, se kaben (Martina) hili fatuk britas iha mota laran mak ema sosa hafoin bele sosa foos haknauk tein netik ba loron ida ka rua.
” fulan hirak liua ba ne’e xefe maka fò duni foos Saka ida foti iha sede, hodi mai halo sasoro witoan-witoan han hotu tiha ona, ferik oan maka tun ba hili fatuk britis iha mota laran fa’an saka ida fa’an , hetan netik osan lori sosa foos, ema la hola fila fali sae mai iha uma ne’e la han, dala ruma familia balu iha leten liua maka fò hudi ha’u Ho ferik oan han”
Miguel Amaral ho nia kaben iha ona mane ida ne’ebè mak labele hela sira tanbà ho kondisaun ne’ebè moras labele buka serbisu atu sustenta, deside haruka ba hela iha foho no eskola, nesesidade uma laran la sufisente hodi responde moris loro-loron.
“Labarik nain ida mane hela ho Ha’u nia fatin feton sira mak haree no eskola iha foho atu hela ho ha’u iha ne’e tanbà ha’u kondisaun hanesan hela ne’e,” katak nia
Miguel haktuir moras ne’e kleur ona hetan tratametu iha Klínika Bairru-Pite no kontinua ba halo tratamentu iha Tibar momentu ne’e Doutòr Daniel sei moris, sente di’ak fila-fali mai uma, maibè koko atu halo serbisu todan labele pasiensia toba de’it iha kama-laran.
“Hili fatuk mòs ema seidauk tula sei iha hela mota laran, fan de’it dolar 250 sentavus, se lae ema fò satu dolar simu de’it ona, osan ami uza ba Hanesan sosa modo, foos, ami rua hodi han, agora Sente triste tanba Estadu Bandu hela ema la lao, ami mòs la sai ema mòs la mai sosa fatuk”.
Martinna ho nia kaben husu mòs estadu bele ajuda netik hahan hanesan foos atu sira bele han tanba husu estadu bele loke dalan atu ema bele sosa sira fatuk no kondisaunuma ne’ebè mak Miguel ho nia kaben hela ba ho medida metru 10×5 didin ba kuartu rua no Sala ida, kuartu ida uza ba toba, ida seluk hanesan dapur hodi rai hahan sasan.
Uma ne’ebè sira rua hela ba halo husi Martinha nia maun nian sira taka mòs ho kalen balu ne’ebè mak antes ne’e sira sosa, maibè kondisaun uma la Digno, uma kotuk no oin didin ho kalen fruzen ne’ebè uluk fò husi Angela Freitas, uma sorin sorin la didin ho kalen maibè satan dei’it ho moru uma viziñu nian.
Xefe Aldeia Lemkari Horacio da Silva hatete haree ba sira nain rua feto mane Kompletu maibè forsa no kbi’it ida atu buka serbisu ne’e mak susar uitoan, tanba iha kondisaun moras iha uma de’it atu tun ba buka moris iha mota laran labele.
“Governu presiza tau netik matan ba ema sira Kbi’it laek Hanesan ne’e tanba sira atu sai labele, foos husi produsaun sivil lori mai ami fò dala rua mas agora dadaun pasensia ami atu lori ba ajuda, entaun hahan ruma presiza ajuda husi Governu tanba agora dadaun sulan hela povu la sai, autoridade lokal sira atu sai ba kontrola povu mòs labele”.
Observsaun Lafaek news nota katak familia refere presiza duni tulun tanba fatin rai ka taun hahan ba balde laran mamuk hahan antes ne’e han ba oferese husi aldeia maibè ba da-daun ne’e laiha.
Jornalista : João da Costa Soares
Editór : Agapito de Deus




