(JTP, ed. Tersa, 22/11/2022)
Loron 22/11/2022, Domingos Maia.
Maluk sira:
Lei ba povu, ka povu ba lei?
Fulan 2 (rua) liu ona mak família-ki’ak fila-liman ho kioske, iha Adeia Halibur, Suku Motael, fila-ba-mai Xefe Aldeia no Xefe Suku hodi hatoo sira-nia lamentasaun kona-bá komersiante ida, nebé foin tama, iha área ne’e, loke tiha ona loja-boot no faan sasaan-rahun no pakote nesesidade lorloron nian ho nia folin tún liu housi 5O% hodi dada hotu tiha kliente sira baibain no hein de’it atu sira lulun-biti ona.
To’o oras ne’e, la iha hatan ida hodi konvense maknauk sira-nia lamentasaun, nebé hato’o tiha ona ba leten. Sira husu: “Atu ba tan nebé, oinsá no see mak apoia ita …?”
Loja-na’in, ho aten-boot, sadik tan: “Imi bele lori ba leten!”
Lori tiha ona keixa ne’e ba to’o leten, maibé la rona tan rezultadu ida to’o oras ne’e.
Ho situasaun ida ne’e, karik atu dehan: “Lei mak manda, lei mak fó-dalan nune’e ona, haktuir ba!”
Kuitadu! Povu ida ne’e, tan kbi’it-laek no matan-delek ba lei, mak nonok, haktuir de’it ona ba.
Maluk sira:
Realidade mak ida ne’e duni, liu-liu, iha Dili-laran, bele haree: Ema rai-seluk mak atu domina tiha ho kioske ho sasaan folin baratu liu ida normál. Povu maubere ladauk soi kbi’it atu dezafia mak sei hela dook ba kotuk.
Aduh, tan de’it liberdade no lei ekonomia/merkadu- livre, povu ida ne’e tenke sai atan-vitimadu nafatin; nia la hetan dalan luan ba hatudu nia direitu no liberdade, nebé soi tiha ona tan de’it domíniu kbi’it- foun hosi rai-liur.
Kasian dech lo, ukun-na’in sira hakruk liu ba lei duké ba povu. Lei ba povu, ka povu ba lei?
Luta ba povu-ki’ak nia moris-livre ladauk dai nia rohan …
A luta continua!
