Lafaek News–Komisaun Reguladór Arte Marisial (KRAM), sesta (09/07/2021), sosializa lei ba organizasaun Arte Marisial hamutuk autoridade komunitariu sira atu Rona ideia oinsá estabiliza regulamentu nesesariu hodi implmenta Iha futuru.
Tuir Presidente Komisaun Reguladora Arte Marsiais (KRAM), Octavio da Conceicão (ANUS), hatete atividade ne’ebe sosializasaun ne’e hanesan kontinuasaun kona-ba konsultasaun ba públiku ne’ebe antes ne’e hala’o ona.
”Ho hanoin ida atu hakerek pakote lejislasaun ba iha atividade arte marsias, atividade ne’e atu rona liu liderensa komunitaria sira hanoin kona ba oinsá mak governu bele hamosu lei ida ne’ebé nesesariu ba arte marsias sira iha nivel suku atu bele lori joven sira iha prátika arte marsiais ba dezenvolvimentu desportu nian,” afirma Octavio ba jornalista sira iha salaun Luz Caristas Dili sesta ne’e.
Mekanizmu kontrolu ne’e iha KRAM hamutuk ho PNTL, lei ne’ebe nesesáriu sei halo ba tinan ida ne’e ho komisaun regulador arte marsiais husi lei nu 5/2017 nian kona-ba fiskalizasaun ba atividades arte marsiais, karik iha infrasaun ruma komete husi arte marsiais sira ei regula ho lei sira ne’ebe governu halo ona.
Nia hatutan,KRAM iha ona planu iha fulan outubro kompania no juis advokasia liu husi Governu ne’ebe mak SEJD fo fiar ba hakerek lei ne’e no ajendamentu ba Konsellu Ministru hodi hetan aprovasaun.
“Ami bolu pakote lejislasaun 4 ne’ebe mak sei elabora kontrola atividade arte marsias, husi lei iha alterasaun ba lei nu 5/2017, no segundu iha hanoin ida atu hamosu dekretu lei ida propropra kona-ba koimas no iha mos lei ida ne’ebé nesesáriu ba kurikulu treinamentu, sertifikasaun no sira ne’e kompañia mak sei haree,”Octavio argumenta.
Públiku kestiona kona-ba lei sira ne’ebe governu halo laiha konsultasaun ho publiku, tanba ne’e depois de iha Oitavu Governu konstituisional liu husi desizaun Konsellu Ministru nian no liu rezolusaun nú 4/2020 ba reativasaun arte marsais indikadu iha ona no rezolusaun nu 3/2016.
Tuir dadus provizora,ne’ebé iha rejista ona iha KRAM hamuttuk 21, maibé husi arte marsiais hirak ne’e so de’it Persaudaraan Setia Hati Terate (PSHT), mak prenxe ona kriteria no artemarsiai sira seluk iha hela prosesu nia laran.
Iha fatin hanesan, Xefi suku Maskarinas, Rui Elidio da Costa, hatete ema hotu tenke fo hanoin molok lei ne’e fo sai, liu-liu liderenasa sira, tanba iha baze ne’e arte marsias ne’ebe de’it mak atu hahú nia treinu, lideransa mak lider tanba ne’e kompetensia tomak ne’e iha lideransa suku no aldeia ba to’o nivel nasionál
“Ami mai rona konsultasaun husi kompañia sira fo hanoin xefe suku sira fo hanoin ba kompañia atu haree kona-ba lei ne’e, tanba kompeténsia tomak ne’e iha lideransa no kbit tomak atu kontrola establidade Xefe Suku ho xefi aldeia,” Nia hakotu.
Jornalista : Sabina Barreto Klau
Editór : Agapito de Deus




