Lafaek News-Feto Faluk Veterana Marcelina Coreia Ximenes “Codigu Mate Restu” durante tinan hitu ona (7) la hetan diretu ba Idozu ka terseira Idade.
Maske nune’e, Faluk Veterana ne’e lalakon esperansa hodi nafatin luta hasoru moris ne’e liuhusi atividae ka maneira fa’an produtu iha kapitál nasaun Dili Timor-Leste. Produtu hirak ne’e mak hanesan, Hudi, Ha’as, Sigaru, no Be’e hemu.
“Kona-ba Idozu nian ha’u ba halo tiha ona iha sosiál ne’ebá e tinan hitu ona maibé ema seidauk atende ha’u, to’o iha ne’ebá dehan naran la iha, momentu corona seidauk iha ha’u hatama ona dokumentus mas to’o agora mós ha’u seidauk hetan hela de’it,” informa Feto faluk Veterana Marcelina Correia Ximenes “codigo Mate Restu, bainhira dada lia ho Lafaek News iha Ai-Mutin kuarta 20/11/2023.
Faluk Veterana ne’e haklean liu katak, atividade fa’an ne’ebé nia hala’o la’os foin agora, maibé dezde tempu okupasaun indonézia iha Timor-Leste. Liuhusi atividade ne’e mak nia halo ligasaun no halo kontaktu ho lider Frente Armada no lider frente klandistina hodi kntribui ba prosesu ukun rasik an.
Veterana ne’e hatete, luta ba Libertasaun rai ida ne’e difisil no moruk tebes, basa timor oan barak tantu ferik katuas foinsa’e no labarik barak mak sakrifíka an hodi partiisipa iha luta ne’ebé naruk, ne’ebé ikus mai timoroan hotu bele goza.
Loos duni katak, situasaun no istória iha tempu pasadu todan no moruk tebes, basa timoroan barak mak tenke lakon vida, lakon fámilia no sasan tan de’it hakarak defende ukun rasik an. Tamba ne’e, hakarak ka lakoi estadu no governu rai ida ne’e tenke nafatin atu tane a’as no nafatin fó valorizasaun, nune’e timoroan sira ne’e bele sente dunik ho rezultadu husi ukun rasik a’an ida ne’e.
“Uluk iha tempu okupasaun indonézia, Ha’u fa’an sasan mak halo ligasaun no kontaktu ho frente armada sira, ne’ebé agora mós ha’u nafatin fa’an sasan hodi buka osan para sustenta ha’u nia moris,”haktuir Feto faluk Veterana ne’e.
Tuir istória husi Feto Faluk Veterana ne’e, lider frente Armada primeira ne’ebé nia hasoru mak Cornelio Gama L7 tuir fali mak Maun Bo’ot Kay Rala Xanana iha Larigutu hafoin militár indonézia halo serka ba sira iha rai Manteu área Vemase.
No ikus mai sira deside fahe malu, nune’e Feto faluk Veterana Mate Restu fila fali bai ha nia rai moris fatin atelari hodi kontinua luta hasoru polítika husi indonézia, no ikus mai militár indonézia konsege kaptura nia. No iha momentu ne’ebá Feto Faluk Veterana ne’e asumi hela kargu hanesan manu ain hodi pasa informasaun ba lider forsa armada no responsavel klandistina ne’ebe eziste iha tempu ne’eba.
Iha biban ne’e Feto Faluk Vetrana Mate Restu, kestiona mós kona-ba servisu atendementu husi governu liuhusi ministériu relevante, ne’ebé to’o oras ne’e sei uza hela sityema familiarizmu.
“Maun Xanana mai duni ko’alia ho ha’u, Maun Xanana dehan ita bo’ot tarata ona Ita nia surat gala’e, maibé ha’u hatan dehan maun uluk dehan halo funu la’os atu simu osan, mais uluk dehan ita halo funu ukun an liberta ema liberta povu Ita lakoi fó Ita nia rai ba ema seluk, ne’e mak ita ka’er liman hamutuk sama ain hamutuk liberta ona ita nia rain. se maun sira mak hatene tuir ha’u, hau feto faluk ida, tanba ne’e hakarak atu halo bele halo, mais ha’u mak atu halo ne’e ha’u la halo tanba la’o tun lao sa’e lakon osan de’it, di’ak liu ha’u tu’ur hanesan ne’e sei hetan netík osan satu dolar, dua dolar hodi atende netik ha’u nia kabun para hein ba mundo seluk,”tenik Feto Faluk Veterana.
Enkuantu, rendimentu his atividade fa’an sasan ne’ebé hala’o husi Feto Faluk Veterana Marcelina mak hanesan kada loron bele hetan to’o $15 dolar no ki’ik liu mak $5 dolar, huisi rendiemntu ne’e bele sosa netik ai-han no nesesidade sira seluk iha moris lor-loron.
Jornalista : Arnaldo Nunes
Editór Marcos da Silva Araujo
