Lafaek News–Akampamentu ba foin sae ho defisiénsia Iha munisipiu Aileu kompostu husi munisipiu lima 5 hanesan Manufahi, Ainaru, Suai no Dili ho total ema defisiénsia hamutuk 150, hodi manifesta direitu ema ho defisiensia ne’ebe moris iha areas rural iha territoriu nasional.
Diretór Asosiasaun Defisiensia Timor-Leste (ADTL), Cesário da Silva, relata objetivu halibur joven foin sae defisiénsia iha munisípiu Aileu atu motiva malu no fahe esperensia ba malu.
“Primeiru importante husi akampamentu ba foin sae ho defisiénsia tinan ida ne’e iha Aileu, ita hakarak lori hamutuk defisiénsia sira mai iha ne’e, iha relasaun ho oportunidade laiha ba EhD sira entaun ho oportunidade ne’ebe menus, ho nune’e ADTL hakarak organiza lori defisiénsia mai hamutuk iha ne’e hodi aprende buat balu no fahe esperensia ba malu no atu motiva malu hodi hateke ba oin,” ADTL Cesario ba jornalista sira iha akampamentu Aileu, Segunda 25/08/2025.
Tuir nia iha defisiénsia barak maka izola-an iha area rurais no lakon asesu informasaun iha rai-laran, no lakon oportunidade barak iha prosesu dezenvolvimentu ohin loron nian.
“Iha ne’e joven defisiénsia barak, liu-liu iha munisípiu area rurais sira sente katak laiha ona oportunidade ba sira, tan ne’e iha oportunidade hanesan ne’e atu bele lori sira mai, husi asaun ne’e ita iha esperensia bo’ot bele motiva sira, enkoraja sira liután atu sira kontinua haree espasu, ho ida ne’e mak ohin ami joven ho defisiénsia sira halibur malu hamutuk iha ne’e hodi introduz oportunidade sira no atu eduka no hanorin ba malu atu nune’e sira bele ko’alia kona-ba sira nia direitu, iha nivel sira nia suku sira, ezemplu enkontru iha suku sira mos iha mentalidade atu ko’alia buat ruma iha sira nia suku, sira eziji buat ruma ne’ebe iha relasaun direitu Ema ho Defisiénsia nian,” nia sublina.
Jestor ADTL ne’e fundamenta, akampamentu ne’e sei halo durante semana ida, joven ba defisiénsia sira ne’e mai husi munisípiu lima hanesan Ainaro, Manufahi, Suai, Dili no Aileu sira ne’e hamutuk 150.
Iha fatin hanesan Prezidenti Autroridade Munisípiu Aileu, João Bosco dos Santos, haktuir iha nasaun RDTL ema hotu iha direitu atu moris iha oportunidade ekilibradu, tenki kria kondisaun diak no prepara fatin ho dignu ba defisiénsia sira kada munisípiu.
“Difisiente la diferente ho Ema joventude la difisiente sira bele iha buat ruma difisiente ba sira liman-ain, maibé Sira nia kakutak la difisiente, sira iha direitu atu asesu ba edukasaun, saúde no justisa, no ba obras publiku area rurais sira asesu, maibé Ita tenki fo prioridade ne’ebe própriu ba sira liu husi kria kondisaun diak ba sira no fasilita atu hala’o buat hotu, oinsá atu kria fatin dignu iha munisípiu nune’e hodi konsentra sira halo formasaun iha parte saida nune’e sira mos ita bele inkaixa sira ba iha parte governu,” PAM Aileu akresenta.
PAM ne’e sujere atu ema ho defisiensia sira presiza halo reflesaun duante akampamentu ne’e, no reflesaun ba saida mak hosi sira nia organizasaun intermus difikuldade, hosi ida ne’e bele hetan preukupasaun hodi hatoo ba governu oinsá bele buka solusaun.
João Bosco dos Santos mos rekomenda ba ADTL, persija tau prezidente defisiénsia kada munisipiu atu nune’e ho nia ekipa sira be’ele identifika defisiénsia sira iha area rurais.
Jornalista : Trifonio Martins Araujo




