Lafaek News—Ministériu Agrikultura Pekuaria Peskas no Florestas (MAPPF) ninia kámera (drone) ida lakon iha area illa Jaco hafoin halo operasaun iha ámbitu inagurasaun destilasaun tasi been ba bee-mos iha Valu Sere postu administrativu Tutuala munisípiu Lautem iha loron 31 fulan Outobru 2025.
Tuir kronolojia hosi akontesimentu ne’e katak operador ba kamera drone ne’e, wainhira nia halo hela operasaun semo drone hodi grava paisajen hirak ne’ebé furak iha illa refere, maibé derepente GPS (Global Positioning System) kotu nune’e lakon kontrolu hosi remote control ne’ebé iha hela operador nia liman.
Iha loron 31 fulan Outoubru operador drone ida husi Ministériu Agrikultura semo hodi halo dokumentasaun ba paisajen illa Jaco no Valu Sere, Iha oras tuku hitu balun operador kamera drone semo uluk Iha area Valu Sere hodi dokumenta ró tula delegasaun ba illa Jaco, no operador kamera ne’e mos akompania semo drone hodi akompania delegasaun hosi Valu Sere ba Jaco hodi partisipa serimonia inagurasaun destilasaun tasi-been ba bee mos.
“Ikus ha’u semo iha ne’ebá, ita fila mai too iha ne’e ha’u nia hanoin atu fila ba illa Jaco, maibé ha’u hanoin se mak atu ba fali Iha ne’ebá hodi foti, ha’u obriga nia atu mai iha ne’e mais labele, husi ne’e ha’u nia hanoin baralla tiha, tanba iha tasi maibé iha rai-maran karik ha’u bele kontrola, drone ida foun ha’u foin kaer, maibe drone Panting 4 ha’u kaer kleur ona ha’u nia failla ha’u sae ró ne’e ohin ha’u lalika sae ró karik diak dehan operador ba Lafaek News hafoin Drone lakon Iha area ila Jaco,”
Too tiha illa Jaco operador ne’e kontinua haruka drone semo ba tasi-klaran hodi dokumenta tan paisajen iha tasi-klaran, maibé derepente Drone nia signal GMP lakon koneksaun ho rede, ikus oprerador deside fila la’o tuir nia mapa hodi buka Iha Tasi-Laran no detekta katak drone monu ba tasi okos kuaje metru 20, ikus la konsege foti fila drone refere no too agora la konsege hetan fila-fali.
Entretantu kamera drone ho modelu Panting 4 ho presu 35 juta rupiah no konverta ba Dolar 2000 resin no tuir informasaun katak area Valu Sere komunidade sira konsidera fatin refere lulik (sagradu) nune’e wainhira vizitantes sira atu halo dokumentasaun ruma liu-liu semo drone tenke husu lisensa ba komunidade lokal sira ne’ebe hatene regra kultural iha area refere hafoin bele halo atividade ruma, aliende iha ambitu lansamentu ne’e iha mos kamera drone hosi Gabinete Primeiru Ministru (GPM) ho marka hanesan semo iha area Valu Sere de’it (rai-boot) la’os iha area Illa Jaco maibe la lakon, se-wainhira semo iha area Illa Jaco mak tenke husu lisensa hosi komunidade lokal ou lia-nain sira.
Jornalista : Acacio Pinto




