Lafaek News—Uma Kain hamutuk 7 husi aldeia Ailok-Laran suku Hera postu administrativu Cristu-Rei, kuarta 18/09/2024, lansa konferénsia imprensa hasoru parte rua ne’ebé hanesan faan no sosa, tanba la konsidera uma kain 7 ne’ebé hela kleur dezde okupasaun Indonézia.
Iha konferénsia imprensa, José Alexandre Jack Guterres afirma, nia parte lamentavel tebes tanba desizaun tribunal absolve disputa rai ne’ebé uma kain 7 ne’e okupa, maibé derepente parte faan rai la konsidera uma kain hitu ne’e, no sira rasik la hatene see loos mak faan rai, maibé parte ne’ebé sosa rai ne’e Haruka uma kain 7 ne’e tenke muda ona hela fatin.
“Rai referrido antes ne’e, Tribunal Rekursu absolve ona prosesu ne’e ho NUC 0173/19.CVTD iha fulan Marsu 2024) no prosesu ne’e instaura husi Sra ho inisial MCC hasoru uma kain nain 7 mak hanesan Palmira Guterres, António Monteiro, Manuel Ribeiro, Ana Rofina da Silva, Ilda da Silva, Paul no Maulai, rekeridu sira iha pose ba rai iha kontiktu ho 1180° to’o 1181°, iha KS boa-fé, duradoura no pasífikamente tuir artigu 14° to’o 16°, iha Lei 13/2017, no artigu, tanba sa parte sosa rai ne’e ho inisial MdC ho nia kaben inisial DCBS ne’ebé nudar mos eis Ministru justisa apakah la hatene regulamentu ga oinsá, persija esplika alende ne’e iha loron 30 fulan Agusto 2023 ami halo duni impedimento hanesan taka dalan no tau banner hasoru Sra MdC, tanba nia hakarak ho forsa mai ho mákina (exa) inklui lori armas brankas ameasa mangame oho tiha, atu duni sai ami husi fatin,” hateten José Alexandre nudar portavoz husi uma kain 7 ne’e iha Hera, kuarta 18/09/2024.
Nia haktuir kronolojia husi ema ne’ebé sosa rai ne’e, sra MdC ho nia kaben hato’o petisaun ba tribunal iha Fulan Agostu Tinan 2024, ne’ebe detentora nain ba rai ho medida 5.000 m iha Aldeia Ailok Laran suku hera. MdC sosa rai husi NdJMS iha tinan 2023 loron 18 Fulan Agostu, ne’ebe nain rua selebra hodi halo kontratu sosa no faan no liu husi particular maibé ko’alia komunidade uma kain 7 ne’ebé hela kleur ona iha rai ne’e..
“Kronolojia badak sira ida ho naran inisial MdC hatoo petisaun ba tribunal iha fulan Agusto 2024, katak nia mak nain ba rai ho medida 5.000 m, lokaliza iha aldeia Ailok-Laran, suku Hera, postu Administrativu Cristo-Rei, munisípiu Dili tanba nia sosa rai refere husi NdJMS iha tinan 2023 |oron 18 fulan Agusto no sira nain 2 selebra kontratu particular ho titulu karta acordo sobre kompra e venda (Faan-Sosa) Rai Terreno/omóvel nune’e, nia rejista tiha ona nia naran liu husi sistema nasionál kadastru ho NUIP 51507501” portavos José Alexander Jacka Guterres subline.
Alende Ida ne’e NdJMS fali kontratu faan no Sosa hodi halo karta eskrita ida liu husi xefe suku no xefe Aldeia inklui rejistrasaun husi notariadu, tan ne’e liu husi komunikadu imprensa ne’e fo hatene ba MdC no DS ne’ebe Sosa rai hodi verifika di’ak, maibe iha ne’e NdJMS mak hetan rai referidu.
José afirma, rai referidu ne’ebé sira halo faan ba malu lokaliza iha Aldeia Ailok-Laran, suku Hera, Postu Administrativu Cristo Rei, liu husi biban ne’e hakarak husu ba sra MdC ho sr DBS ida ne’ebé sosa rai ne’e, bainhira atu sosa rai refere, la verifica didi’ak oinsá mak NdJMS hetan rai referidu ninian duni ka la’e, tanba laiha hela fatin iha Aldeia Ailok-Laran suku Hera no la halo atividade ruma iha fatin refere tantu iha dokumentus la mensiona NdJMS nia naran hodi sai nain ba Rai Ida ne’e.
“NdJMS nunka hela iha rai ne’e nein halo atividade rurma iha ne’e ami nunka hatene nia oin no eskritura públiku, haree fali ba dokumentu kompra particular, sira selebra la indika dokumentu ruma, NdJMS maka titular ba rai referidu ne’ebé prova katak nia hatene katak Estadu Timor-Leste, descade agora, seidauk atribui ba nia sidadaun privada no ami duvidas la hatene tamba saida mak Notaridao bele emit,” haktuir Nia
Nia hatutan, bainhira simu notifikasaun husi tribunal iha loron 23 Fulan Agostu tinan 2024, iha notifikasaun ne’e NdJMS faan rai la’os nia rai, maibé faan fali ema nian, no iha evidensia MdC kontratu faan no sosa rai referidu iha Ailok-Laran suku Hera, maibé NdJMS disputa fali rai Halidolar Suku Hera nian.
“Bainhira ha’u simu notikasaun iha loron 23/08/2024 tuir lolos ha’u responde Notifikasaun ne’e tamba NdJMS faan rai ema seluk nian, ba sra MdC, iha evidénsia husi kontratu kompara e venda rai referidu lokaliza iha aldeia Ailok Laran, suku Hera, postu administrativu Cristo Rei, Munisipiu Dili Kódigu Sivíl (iha naran KS) tanba sa mak ita boot sosa rai husi NdJMS iha fatin ida (aldeia Ailok Laran, suku Hera, postu administrativu Cristo Rei, agora ita mai halo fali disputa rai iha fatin seluk (aldeia Halidolar, suku Hera, tuir artigu sira 235.° no 231.° 1 númeru 2, hotu-hotu iha dekreta ona, tamba kumpri lei ami konsege responde providensial cautelar ne’ebé husi Tribunal, husu klarifiksaun parte terras no properiedade bainhira emite Planta do tereno, persija hato’o uluk pedido hodi hetan aprovasaun tuir lei, tanba rai refere tribunal rekursus absolve ona tuir prosesu dalan legal no° 0173/19, CVTD iha Tinan 2024 Fulan marsu, ne’ebé instaura husi sra, MCdC no uma nain sira, maibe MdC ho nia kaben DdCSB lori ema hodi uza forsa hasoru vítima sira ho sasan kroat hodi “oho”.
Entretantu, too notisia ne’e publika redasaun seidauk halo konfirmasaun ho parte ne’ebe faan no sosa, tanba ne’e redasaun Lafaek News sei tenta konfirma ho parte refere atu bele kompleta notisia ne’e nia balansu.
Jornalista : Aniceto Dias
Editor. : Agapito de Deus
