Lafaek News—Centru Nasional Chega (CNCI.P) Segunda 26/08/2024, iha ne’ebé hamutuk ho Organizasaun Nasaun Unida ba Edukasaun Siénsia no Kultura, (UNESCO-Sigla Inglesh), realiza atividade enkontru parseria kona-ba prezervasaun arkivu no dijitaliza iha Centru Nasional Chega.
Diretor Centru Nasional Chega, Hugo Maria Fernandes, relata, ohin enkontru ekipa traballu ba dezenvolvimentu arkivu sentru nasional chega nian, ekipa traballu ne’e rasik, kompostu husi Organizasaun Nasaun Unida ba Edukasaun Siénsia no Kultura (UNESCO), Organizasaun Nasional, Instituisaun Nasional Timor-nian nomós Instituisaun Rejional no Internasional.
“Husi instituisaun nasional sira ne’e sentru chega rasik, CAMS-TL, arkivu nasional Timor-Leste nomós arkivu museum rezistensia, alende sira husi internasional ne’e mak ISSS, hanesan sentru arkivu foun ne’ebé mak harii iha Cambodia, tanba ONU harii depois de tribunal iha Cambodia hotu, nune’e mós husi memoria mundial ka memoria funu nian husi Corea do Sul nomós Arsip Nasional Indonesia, entaun husi ekipa ne’e rasik, nia responsabilidade mak atu tulun arkivu sentru chega nian iha nia desenvolvimentu”. Hugo Fernandes informa.
Nia dehan, enkontru ne’e rasik sei realiza loron rua iha ne’e, hodi rona rekomendasaun husi sira ba sentru chega kona-ba rekomendasaun tékniku liuliu ekipamentus saida mak CNC presiza sosa, atu nune’e dizitaliza arkivu sira ne’ebé sentru chega iha nomós oinsá mak fó asesu diak liu ba públiku nomós oinsá mak harii sistema asesu ba arkivu nian.
“Husi enkontru ne’e rasik, ita husu sira atu fahe esperiensia husi sira nia instituisaun ida-idak nian ba sentru chega, atu nune’e sentru chega bele iha sentru arkivu ida ne’ebé mak diak liu, agora daudaun sentru nasional chega harii hela sentru arkivu foun, entaun ekipa traballu sei fó rekomendasaun barak, liuliu rekomendasaun ba asuntu tenkniku sira, durante ne’e ita halo hela dijitalizasaun, problema ba ita mak dijitalizasaun ho ekipamentu ne’ebé mak simples, sé ita haree ba númeru arkivu ne’ebé mak ita dijitaliza mais de 50 ital mil, entaun ita labele ho deit ekipamentus sira simples deit, ita presiza ekipamentus sira ne’ebé mak mais avansadu mais sufestikadu, tanba iha tinan kotuk ba vizita iha Korea do Sul hodi haree sentru arkivu sira iha ne’eba, alende ne’e mós vizita Cambodya nomós Indonesia rasik”. Hugo informa.
Husi vizita ne’e rasik, ami hanoin katak, ita tenke lori fali sira mai hodi haree rasik sentru chega nia arkivu ne’e oinsá, tanba durante ne’e ita halo dijitalizasaun, maibé problema ba ita mak fasilidade la sufisiente, ekipamentu mós, la’os ekipamentu ida ne’ebé modernu sufistikadu, entaun husi sira nia presenza iha ne’e ho sira nia rekomendasaun sira bele tulun sentru chega atu aselera, alende ekipa traballu ba oin sira sei kontinua fó apoiu teknikamente ba sentru chega oinsá mak bele kontinua dezenvolve sentru arkivu sira. Hugo Maria Fernandes, hakotu.
Jornalista : Crispin de J. Amaral.
Editor : Agapito de Deus
