Lafaek News—Comisaun Nasional das Elesoens (CNE, Kinta (15/12/2022), realiza reuniaun internal hodi evalua servisu iha periodu 2022 nian atu konsolida forsa foun hodi atende eleisaun parlamentar 2023 bele la’o ho susesu.
Prezidente CNE, José Belo, afirma CNE halo avaliasaun anual ba tinan 2022, nu’udar órgaun eleitoral no órgaun independente, haree ba mandatu tinan ida ona hodi halo evaluasaun internal oinsá rekoñese situasaun no problema ne’ebé halo iha tempu eleisaun.
“Ba evaliasaun CNE nu’udar órgaun eleitoral no órgaun independente, tanba ita mandatu ne’e tinan ida ona i ita halo evaluasaun internal oinsa koñese di’ak liu tan ita nia situasaun ita nia problema i atuasaun sira ne’ebe durante ne’e ita halo iha tempu eleisaun,” Katak Presidente CNE, José Belo, iha salaun CNE Laline Lariguto.
Nia haktuir, konsolida mós ho forsa hodi prepara ba eleisaun 2023 nian, tan ne’e partisipasaun husi munisípiu hotu-hotu inklui RAEOA, hodi resistu ba kestaun ne’ebé fundamental ba prosesu eleisaun presidensial liu ba no presiza hato’o ba nasional hodi hamutuk ho komisariu sira, atu bele kurize buat balun ne’ebe hadia no ida ne’ebé di’ak hodi aumenta liu tan.
“Ita Konsolida mós ita nia forsa oinsá preparasaun ba eleisaun 2023 nian tanba ne’e maka ohin mai husi Munisípiu hotu-hotu inklui RAEOA, oinsá para sira bele resistu kestaun sira ne’ebé fundamental iha prosesu eleisaun presidensial liu ba i presiza hato’o mai iha nasional hamutuk ho komisariu sira atu nune’e para ita bele kurize buat balun ne’ebé ita senti presiza tenke hadia, ida ne’ebé di’ak ita tenke aumenta liu tan oinsá para bele servi eleisaun ne’e tenke susesu”
Nia dehan, karaterístika eleisaun prezidensiál no parlamentár diferente, ho ida ne’e CNE nu’udar órgaun eleitoral no órgaun independente hodi mobiliza kampaña maibé kampaña presiza tempu naruk no laos 15 dias maibé to 30 dias hodi seguransa la’o di’ak atuasaun mós bele la’o di’ak, no komportamentu ba funasionáriu la’o di’ak, hodi sosiedade fiar ba servisu husi CNE no STAE.
“Tanba karaterístika presidensial no parlamentár diferente kandidatu uluk ne’e mesmo barak maibé ita bele konsege oinsá para mobiliza rekursus hotu ita bele lao maibé agora da-daun ne’e konkorente mai husi partidu polítikus barak liután no kampaña mos presiza tempu ne’ebé naruk tanba la’ós loron 15, maibé ida ne’e loron 30, atu nune’e para seguransa bele la’o di’ak, atuasaun di’ak, komportamentu husi ita nia komisariu sira, ita nia funasionariu sira oinsá para servisu ho di’ak para fiar ne’ebé sosiedade ba órgaun eleitoral hanesan CNE ho STAE,” hakotu nia
Entretantu Diretor CNE husi Munisípiu Vikeke, Honorio Cruz da Silva, afirma atividade Avaliasaun ba komisaun Nasionál Eleisaun (CNE) halo liu-liu ba eleisaun prezidensiál iha tinan 2022 nian, importante hodi bele reflete esperiénsia ne’ebé liu ona no liu-liu asaun ne’ebé halo planu ba ezekusaun atividade presidensial ne’e rasik, hodi bele hare frakeza sira ne’ebé iha hodi hadia no preparasaun ba planu eleisaun parlamentár iha tinan 2023 nian.
“Ha’u hanoin avaliasaun ba atividade sira ne’ebé maka komisaun Nasionál de eleisoens halo liu-liu ba iha eleisaun prezidensiál iha tinan 2022 nian, importantes tebes ita atu halo hodi nune’e ita bele iha, oinsá mak ita bele reflete fali ba ita nia esperiénsia ne’ebé mak ita liu ona, liu-liu ba iha be asaun ne’ebé mak ita halo ba ezekusaun planu sira ba iha implementasaun atividade presidensial ne’e rasik atu nune’e ita bele hare frakeza sira ne’ebé maka ita iha hodi hadia fali hodi halo melhoramentu ba iha planu ne’ebé servisu ne’ebé mak sei halo ba eleisaun parlamentár iha tinan 2023 nian” nia haktuir
CNE Vikeke ne’e argumenta, preparasaun ne’e rasik iha atividade lubuk ida ne’ebé hala’o ona no liu-liu iha komisaun Nasionál ne’e rasik no atividade edukasaun sivika ne’ebe hala’o iha fulan Outubro no servisu hamutuk ho NGO, no halo semináriu kona-ba eleisaun inkluzivu, atu fo importánsia ba maluk hotu-hotu nia partisipasaun ba eleisaun parlamentár tinan 2023.
“Maluk vulneravel hanesan defisiensia fíziku sira hodi kria kondisaun ba maluk defisiensia hodi partisipa ba eleisaun parlamentar, liu-liu maluk vulneravel sira ba sira ne’ebé maka hanesan defisiente sira oinsa mak ita bele kria kondisoens di’ak liu tan ba sira para sira bele atu partisipa ativa mós iha nia eleisaun, liu-liu ba iha eleisaun parlamentár ne’ebé sei akontese iha tinan 2023 nian,” diretór CNE Vikeke sublina,
Jornalista : Aniceto Dias
Editór : Agapito de deus




