Lafaek News—Média iha papel importante tenke konsidera no fó espasu nune’e demokrasia sai buras no media sai ajente edukador media la’os sai instrumentu komunikasaun de’it maibe media mos bele transmite matenek ba ema seluk atu sai matenek liu tan.
Asuntu ne’e hato’o husi Sekretáriu Estadu Komunikasaun Sosial ( SEKOMS) Mericio Juvinal dos Reis ‘Akara’ hafoin abertura ba diskursu forum nasionál Editorial hodi komemora loron trazedia Balibo five ba dala 47 ne’ebé mak sei akontese iha loron 16 fulan Outubro.
“Media iha papel importante, ne’ebé mak ita hotu hanoin tenke konsidera, no fó espasu. Nune’e ita nia demokrasia sai buras liu tan, no media ka jornalistia tenke sai ajente edukador, tanba media la’os sai instrumentu komunikasaun de’it, no la’os ema ko’alia ita halo lian para ema rona de’it, maibé sebele taes tan lian ne’ebé iha, nune’e bele transmite matenek ba ema seluk atu sai matenek liu tan”, esplika Mericio Juvinal dos Reis ‘Akara’ iha nia diskursu hafoin halo abertura ba diskusaun forum nasionál editorial iha postu administrativu Balibo Sabadu (15/10/2022).
Akara dehan, diskusaun forum editorial ne’e media no jornalista sira bele diskusaun di’ak liu tan ho hanoin krítiku, hanesan fundamentu ba knaar jornalista ka média nian ba futuru di’ak liu tan.
“Ha’u hanoin governu ne’ebé de’it labele julga media ne’ebé de’it, tanba média atu ajuda nasaun bele hetan sivilizasaun, se ita julga produtu jornalismu média nian neineik ita sei julga ema nia sentimentu”, dehan SEKOMS Akara.
SEKOMS Akarak ne’e ’e mos husu ba média hotu-hotu labele tauk ba se de’it no mantein independensia editoria, maibé tenke taes halo didi’ak no lábele halo konviksaun iha laran.
Iha parte seluk Diretor Ezekutivu Conselho Imprensa (CI) Rigoberto Monteiro agrumenta, diskusaun forum editorial ne’e hanesan parte ida atu halibur ideia hotu husi na’in ba media no Jornalistia hotu nia hanoin, oinsa atu hadi’ak saida mak média no Jornalistia sira hasoru.
“Ita agradese tanba governu rekoñese media nia kontribuisaun, nune’e Parlamentu Nasionál bele aprova loron 16 fulan Outubro hanesan loron liberdade imprensa nian no iha parte ida, ita promove Balibo hamesan sidade de liberdade”, deklara Diretor Ezekutivu CI Rigoberto.
Iha Diskusaun fórum editorial ne’e hanesan momento ida atu halo diskusaun kle’an iha kode etika jornalista ninian, iha era dijitalizasaun ohin loron no diskusaun ida ne’e atu fó hanoin mos ba Konsellu Imprensa nia servisu sira durante ne’e sei hetan failansu ruma, no mós diskusaun forum editorial ne’e mos bele fo hanoin ba governu oinsa atu hadia nia polítika ruma.
Iha fatin hanesan iha diskursu representa UNESCO koordenadora Antena Timor Leste Adelina Tilman, reforsa UNESCO hanesan agency ONU ida ne’ebé nia mandatu apoio ba edukasaun siensia, kultura no nia mandatu ida mos apoio ba iha komunikasaun ninian.
“UNESCO nia mandato atu promove liberdade imprensa,liberdade expresaun seguransa ba jornalista sira no mos titulu atu asesu ba iha imformasaun UNESCO nia servisu atu hametin liberdade independente no mos ploristik média ninian iha imprime publikasaun no mos online.
Tuir Koordenadora ne’e katak, deszenvovimentu média iha mosu bele haforsa liberdade espresaun no bele kontribui ba paz sustentabilidade iha relasaun pubreza no mos ba direitos umanus.
“Iha Timor Leste UNESCO servisu ho media hahu iha tinan 2011 bainhira ami halo asensiamentu ida kona ba Linesking ida ba dezenvovimentu ida iha Timor- Leste nian hahu tinan 2017 fo apoio ona husi treinamentu balansu no mos servisu hamutuk ona ho Konsellu imprensa ,asosiansaun jornalista no mos komunikasaun sosial iha Timor-Leste.
Jornalista : Rita Moniz
Editór : Agapito de Deus




