Lafaek News–Prezidente Repúblika eleitu, Premiadu Nobel da Paz, José Ramos Horta konprometidu sei konvida Ema Ho Defisiensia (EHD) nain rua ba servisu iha palasiu Prezidensiál tanba maske sira bele iha defisiensia fiziku maibé sira iha kapasidade intelektuál hodi bele deskute mós asuntu nasionál sira.
Ema ho defisiensia bele bolu diferensia motór katak nia ain, liman ka matan la funsionál sein pursentu, sira la’ós defisiente mentál ka defisiensia intelektuál. Sientifikamente se ema ida iha defisíensia motór hanesan matan, liman ka ain la funsiona sein pursentu, automatikamente nia organizmu dezenvolve iha parte seluk.
Tanba ne’e ema ne’e matenek loos, nia kakutak dezenvolve maka’as liu kompara ho ema normál, ema ho defisiensia dala barak natureza fó kompensasaun ba sira, maibé balun laiha, ezemplu, hanesan moras ho naran down syndrome, katak ema ne’ebé ho defisiénsia motor no mós defisiénsia mentál no intekeltuál,” dehan Laureadu Nobel da Paz José Manuel Ramos Horta ba Lafaek news iha kna’ar fatin Farol, (28/03/2022).
Horta dehan, partisipasaun ema ho defisiénsia iha eleisaun prezidensiál, klaru, lubuk ida partisipa iha eleisaun no ko’alia ho sira, la’ós agora de’it mak apoiu sira defisiénsia, maibé apoiu sira dezde tinan hira nian laran.
Dala ruma ha’u ha’u uza osan rasik hodi osan kadeira roba na sira, grupu ema ho defisiensia ne’ebé hela iha Manleuana ne’e, sira infrenta difikuldade barak tanba ne’e ha’u sei buka oinsa hetan fatin foun ida ba sira. Iha eleisuan ida ne’e ha’u haree sira partisipa másimu, ha’u haree, manan iha presidénsia ida ne’e ha’u sei bolu ema ho defisíensia ida ka rua mai servisu iha presidensia,” tenik nia
Nia hatutan ho razaun ema ho defisiensia matenek, iha kapasidade intenktuál liu fali ema normál tanba ne’e, hakarak sira tu’ur iha ne’ebá la’ós de’it ko’alia kona ba problema ema ho defisiensia maibé bele kolia ba problema nasionál mós hanesan asuntu edukasaun, dezenvolvimentu inkluzau, igualdade no seluk tan.
Nia rekoñese katak, Edifisiu publiku presija iha kadeira roda fatin no tenke iha estrada ba sira atu nune’e bele fasilita sira hosi asesu ba edifisiu publiku sira. No sei kolia ho governu atu haree mos asuntu ida ne’e.
Ita hotu-hotu hatene iha limites ba poder prezidente nian, hau la bele kaer orsamentu ba sosial maibé hanesan ha’u halo iha 2007-2012, hau bok tun bok sa’e osan prezidente nian hodi fó apoiu ba ema ho defisíensia, maibé tenke justifika ba ministériu finansas,” hakotu nia
Jornalista :Felisberto Fernandes
Editór :Agapito de Deus




