LafaekNews—Prezidente INCIDA, Daniel Marcal Amaral, afirma kazu HIV/SIDA kuaze aumenta ba bebeik iha Timor Leste, maibé Ministériu Saúde la kontrola sei fo impaktu ba komunidade, tanba Kazu HIV/SIDA sa’e ona ba 1996 Mate 300 .
Nia dehan, Timor Leste ho populasaun ituan, más HIV-SIDA kuaze sa’e makas nafatin, maibé ba parte saúde ne’ebé toma konta ba moras HIV-SIDA la kontrola nia komunidade sei afeita, tan ne’e hamutuk ho parseiru sira no media hodi luta ba transmisaun moras HIV-SIDA ne’ebé sai preokupasaun ba ema hotu.
“Ita nia nasaun Timor ne’e ema oituan de’it, maibé kazu HIV-SIDA loron-loron sa’e hela de’it ita imajina ita hotu la servisu makas Timor ne’e sei sai hanesan nasaun seluk, agora ema tau peta karik mean hotu entaun semak atu lori Timor ba oin”dehan Prezidente INCIDA Daniel Marcal Amaral ba jornálista sira iha sentru formasaun mandarin Dili, tersa(23/04/2024).
Nia dehan, la kleur tan Timor Leste sai membru ba asean maibé joven sira ne’ebé ho idade 15-20-25 ou 30, idade ne’ebé produtivu hodi sai kontinuador ba jerasaun foun maibé joven la kontrola an moras sei sa’e makas no joven sira hala’o relasaun domin no kuda domin ne’ebé liu husi sentimentu fuan hodi buka fatin livre no tuir nia hakarak de’it mak moras ne’e sei afeita ba joven idade ne’ebé produtivu.
“Joven sira ne’ebé mak la hanoin ba futuru la hanoin ba naruk, namora tenke moris hamutuk ne’e problema boot ida inan aman sira menus atensaun ba oan sira no mos kos sira livre atividade livre iha timor barak tebes ne’e sai hanesan potensi ida ameansa tebes futuru nasaun nian,” Daniel akresenta.
Nia haktuir, Maibé Saúde (MS) hamutuk Organizasaun Non-Govermental hodi detekta ba dadus sira ne’ebé husi Ministériu saúde iha 1996, mate hamutuk 300 resin, no balun konsege hetan tratamentu ne’e hamutuk 1000 resin, maibé kuaze sei barak mak la hatudu an hodi lakohi halo tratamentu ba saúde.
“Dadus husi maibé saúde hamutuk ho kolega NGO detekta ne’e ita iha 1996, mate 300 resin ne’ebé konsege hetan sira ne’ebé iha hela linha tratamentu ne rihun ida resin, maibé sei barak liu mak subar an ne’e mak prerigozu hatene moras HIV-SIDA iha ona isin nia lakoi hemu aimoruk nia vida livre lao nafatin sei uja produsaun”.dehan nia
Iha sorik seluk hanesan Koordenador KBH, Roberto Soares, sente kontente hodi akumula joven barak nune’e bele aprende iha fatin ne’e ho ida ne’e husi ekipa halo aproximasaun hodi kolabora no realiza atividade sensibilizasaun moras HIV-SIDA sira hodi bele iha koñesimentu ba moras HIV-SIDA hodi asegura an ba moras ne’e.
“Sente kontenti tanba Ami akumula joven sira barak ne’ebe mak hala’o aprende iha fatin ida ne’e no durante ne’e ami mos presiza hela ami aproxima maibé na realidade sira ho ekipa mai kolabora ami atu realiza atividade hanesan sensibilizasaun ba iha virus HIV-SIDA, ami kontenti tebes no importante tebes ba joven sira tanba ne’e afeta barak liu ba joven sira tanba iha konesementu neebe mak naton ou ladiak entaun sira fasil liu hetan problema hanesan ne’e.ami kontenti tebes ami husu atu kontinua nafatin mai ami nia fatin tanba estudante sira agora la’os permanente maibé sira sei sai no foun sei mai fali tanba ne’e husu ba ba Institutu realiza nafatin,” Roberto Soares hakotu lia.
Jornalista : Aniceto Dias
Editor : Agapito de Deus




