Lafaek News–Munisípiu Lautém soin mós arte marsial ho ritual hanesan munisípiu seluk, hatudu iha realidade juventude Lautem sai duni ezemplar ba joven munisípiu 11 ho RAEOA nia leet, la hatudu liman no la tuda fatuk hasoru malu no la hakteka malu ba grupu a ka b kaer metin kultura hodi harii unidade iha populasaun Lautem nia laran.
Munisípiu Lautém hori uluk nanis ninia ema ida-idak hatoman an ho nia kultura tradisaun ne’ebé hakiak tebes domin no estabilidade, dezde kedan tempu beiala sira ne’ebé hatoman an tur hamutuk hadia naksalak, la hatudu liman no la kari rai-rahun no fatuk, meik ho kroat hasoru malu, maibé tuur hamutuk mak dalan loos hodi husu perdaun malu, hanesan da-daun nahe bite boot ohin Lautém-oan iha kinta (24/02/22, ) grupu arte marsiais no rituak Lautém kontinua hatudu nia unidade ba malu maske grupu ketak m’as Lautém zero violénsia.
Iha Loron kinta (24-02-2022), Lautém oan sira liu husi sub-KRAM munisípiu Lautem, realiza serimonia nahe biti boot (diálogu) iha salaun administrasaun munisípiu Lautém ho arte marsiais no arte rituais sira intensaun kontinua kuda dame tuir sira nia beiala husik hela atu sai ezemplu nafatin ba munisípiu seluk ne’ebé ninia joven involve iha Arte-Marsial ho ritual.
Administradór Munisípiu Lautém Domingos Savio, hateten Lautém iha nia kultura rasik no Lautém di’ak hela no Lautém oan sira involve iha organizasaun arte marsias no arte rituais sir, maibéa nein halo problema iha Lautém.
Arte marsias di’ak maske ema balu hare ladi’ak, maibé Lautém sempre hadomi malu tan kultura kesi metin, uluk kedas Lautém seleru da nasaun agora jerasaun foun Lautém-oan sira tenke hatudu katak Lautém hamutuk no kesi-metin ho kultura umane no mane foun, arte-marsiais ne’e di’ak hodi muda juventude nia mentalidde, fíziku hodi serbí ba nasaun,” afirma administrador Lautém Domingos Savio.
Sorin seluk, Prezidente Komisaun Regulador Arte-Marsial Timor Leste (KRAM), Octovio da Conceição, haktuir tuir estatístika evolusaun ba involvimentu arte-marsiais iha munisípiu tolu violênsia ne’ebé involve husi arte-marsiais menus, Munisípiu Lautém, Aileu no RAEOA Oe-Kusse.
Los duni historikamente Lospalos kesian ho kultura tradisionál husi beiala sira nian, ida seluk mak kultura rejistensia durante luta ba ukun rasik an Lautém nu’udar baje seleru ba rejistensia luta durante 24 anus ne’e hatudu mós katak Lautém oan sira mai ho sira nia dialetika ne’ebé kuaje haat ka lima hanesan ne’e, Lautém nia oan sira kesian metin iha kultura i kultura metin iha sira ida idak uma lisan ida-idak,” nia hakotu.
Jornalista : Elidio Castro
Editor : Agapito de Deus




