Lafaek News (Manatutu)-Kandidatu Prezidente Repúblika númeru sorteiu 1, José Ramos Horta afirma bainhira hetan lejitimidade husi povu ko’alia ho governu hadia estrada urjénsia ba Laklubar no sei dada investor rai liu ho rai-laran hodi apoiu governu halo investimentu makas ba alimentár Timor Leste.
Horta hatoo asuntu ne’e iha diálogu aberta ho populasaun Manatutu, tersa (05/04022), iha salaun parokia Manatutu, hodi dehan Manatutu nia postu administrativu Laklubar iha potensial, aifuan, aifunan no kafé, presiza buka apoiu investor husi rai liur no rai laran investe ba setores ne’ebé produtivus iha rai laran.
Prezidente laiha papel ida, más prezidente ida ho kakutak, matenek no esperiénsia hodi halo kontaktus setor bisnis iha mundu inklui Timor sira bele promove investimentu iha area alimentar,’ Horta afirma iha diálogu kuarta semana ne’e.
Horta afirma, postu administrativu Lakubar zona ida espesial ba produsaun Xa, aifuan no aifunan, haree nesesidade saida mak iha rejiaun sira bele aumenta kafé Laklubar, ema balun iha Honkong gosta konsumu kafé husi Laklubar tanba komesa fan ona iha restaurante balun iha Hongkon.
Horta promete tan bainhira hetan lejitimidade husi povu tomak sei ko’alia mós ho governu hodi hadia urjente estrada Manatutu liga Laklubar inklui mos estrada postu Laga too postu Baguia ho Kuelekai atu bele promove setor potensia iha ne’ebé hodi harmoniza ekonomia iha postu laran.
Maibé prezidente sei halo relasaun di’ak ho governu, parlamentu nasionál no relasaun di’ak ho komunidade internasional, tanba dala ruma governu labele halo buat ruma iha fatin hot-hotu, orsamentu tenke tuir ita nia avaliasaun sutentabilidade finanseira, osan hirak mak tama no osan hirak mak ita tenke gasta, entaun ita bele halo, más ita nia osan mina ita investe mos iha komunidade internasional, orsamentu, maibe priordade, tan ne’e prezidente sei hamutuk ho governu lobi nasaun liur hanesan Amrika, Xina no Korea no nasaun seluk tan hodi hadia estrada rural ho urjénsia,’’ Horta argumenta.
Iha diálogu ne’e kandidatu prezidente repúblika periodu 2022-2027 ne’e, reafirma bainhira hetan fiar ba kaer ukun, sei hala’o ukun ho didi’ak iha responsabilidade ba nasaun hanesan aman ba povu romak, la’os sai prezidente repúblika de’it ba partidu polítika ho grupu ruma, hadia konstituisaun atu ema hotu bele respeita hodi hatur orgaun sobernia hat ho di’ak hodi hala’o servisu lolos ba povu.
Iha sorin seluk, koordenador partidu CNRT munisípiu Manatutu, Marcos da Cruz Chuna, iha nia intervensaun hatete, relasiona ho dezastre naturais iha 4 de Abril 2021, estraga irrigasaun Manatutu nune’e kauza agrikultores sira labele halo natar durante tinan 2 nia laran, maibé oitavu governu seidauk hadia too ohin loron.
Tanba ne’e, sujere José Ramos Horta bainhira eleitu iha loron 19 Abril tenke ko’alia ho governasaun foun oinsá bele hadia irrigasaun hirak ne’ebé hetan estragus husi inundasaun 4 Abril liubá iha Manatutu atu agrikultor sira bele halo natar hanesan bai-bain.
Ha’u la ko’alia barak, maibé hanesan sujestaun de’it ba kandidatu prezidente José Ramos Horta hanesan Manatutu oan karik sai prezidente repúblika karik tenke ko’alia ho governu hodi hadia irrigasaun ne’ebe inundasaun estraga iha tinan kotuk nian, tanba governu ida ne’e la hadia too ohin loron,’’ afirma koordenador partidu CNRT munisípiu Manatutu iha diálogu ne’e.
Marcos hateten, José Ramos Horta ho Kay Rala Xanana Gusmão jerasaun Manatutu (JerMan), iha responsabilidade másimu oinsá hadia problema ne’ebe agrikultor Manatutu enfrenta, maibé la’os Mananatu de’it tenke tau matan ba povu tomak iha Timor Leste ne’ebé enfrenta problema hanesan.
Ha’u nia sujestaun ikus, kuandu maun Ramos Horta sai prezidente tenke la’o haleu Timor vizita suku hotu hodi hatene povu nia moris, tanba povu loron ida han dala ida de’it, ema boot sira fulan hetan salariu, povu la hetan buat ida, prezidente tenke tun baze hodi haree situasaun hirak ne’e, hodi ko’alia ho governu atu bele rezolve problema ekonomia iha areas rurais,’’ nia hakotu.
observasaun lafaek news nota partispante sira ne’ebé prezensa iha diálogu ne’e husi militante no simpatizantes partidu CNRT, PDC, ASDT, PST, PDRT, Frente Mudanca, UDT, FRETILIN ho PLP ho movimentu Mauqura-X, prezidente partidu PD Mariano Assanami ho nia komitivas no observasaun direta husi CNE, STAE, Observador nasional no internasional husi Uniaun Europea no apoiu seguransa másimu husi PNTL munisípiu Manatutu.
Jornalista : Agapito de Deus
Editor : Floriano Soares




