
Lafaek News–Premiadu Nobel da Paz, José Ramos Horta deklara bainhira eleitu sai Prezidente Repúblika períodu 2022-2027, komprometidu sei halo diálogu nasionál ho partidu polítiku sira hodi hatuur fali orden konstitusional atu bele hadia destinu no futuru povu no nasaun Timor-Leste.
Kandidatu Prezidente Repúblika ho númeru surteiu 14 Ramos Horta hato’o asuntu ne’e iha semináriu nasionál ho tema “Repõem Orden Costitucionais e Instituçoes Democráticas” ne’ebé organiza hosi Fakuldade Siensia Sosias, Deprtamentu Siensia Polisia Universidade Nasionál Timor Lorosa’e, (FSSDSP-UNTL), kuarta (23/02).
Horta dehan, nia parte akompañia situasaun polítika ne’ebé akontese da-daun iha Timor-Leste tenki rezolve ho matenek no ulun malirin hodi labele mosu krize politika militár iha Timor-Leste. Tanba ne’e Horta komprometidu atu respeita no halo tuir de’it saida maka Konstituisaun RDTL haruka.
Knaar Prezidente tenke hadu hatuur hikas orden konstitusional ne’ebé polítiku má-fé sira sobu no estraga tiha ona hodi hadia no hatur hikas lejitimidade no dignidade orgaun Parlamentu Nasional (PN) ne’ebé partidu ambisiozu sira halo liu hosi asaltu poder hodi sobu orgaun ida ne’e iha 19 Maiu 2020.
Horta hatutan, atu restaura fali lejitimidade no funsionamentu normal orgaun Governu ne’ebe dezde 2020 la-funsiona ho normal ne’ebe rezulta ekonomia rai laran hakdasak ba beibeik. Programa seluk tan maka sei halo reforma iha setor judisiariu nune’e bele garante no asegura aplikasaun Lei no Orden, liu-liu bele garante justisa tuir Konstituisaun no Lei sira haruka.
Nia hatutan, bainhira rezolve tiha problema hirak ne’e, Prezidente Republikas sei servisu makas ho governu bele atinje estadu tomak nia objetivu atu dada Kadoras Greater Sunrise mai Timor-Leste no luta hasoru kiak no mikit iha Timor-Leste.
Iha fatin hanesan, Dekanu Fakuldade Siénsia Sosias UNTL, Camilio Ximenes de Almeida hato’o agradesimentu boot ba tempu Laureadu Nobel da Paz, Ramos Horta hodi fó palestra ba estudante sira hodi kadi di’ak liután estudante universidade Siensia Sisias UNTL sira nia kapasidade hodi akompaña no hatene klean liután vizaun no misaun kandidatu Dr. Jose Ramos Horta bainhira sai prezidente repúblika periodu 2022-2027.
Tuir planu, FSS-UNTL sei hala’o mós semináriu hanesan hodi konvida kandidatu prezidente repunlika sira seluk hodi fahe sira nia esperensia ba estudante sira, no semináriu nasionál ne’e partisipa direita hosi estudante FSS-UNTL kuaze 200 liu inklui dosente universidade sira.
Entretantu, iha parte seluk, Premiadu Nonel da Paz, Ramos Horta partisipa mós konfrensia nasionál, União dos Movimentos Democraticos e (UMDP) hodi hato’o palstre ba joven no intelektuál kuaze 300 liu ho tema “O Estadu do Direito Democraticu As Eleiçoes Presidenciais e a Reposição da Ordem Cosntituciona Democratica” iha salaun enkontru Igreja Balidi, Dili.
Iha palestra Horta hato’o liu servisu misaun diplomata nian ne’ebé nia parte halo hafoin Timor-Leste lakon funu iha tinan 1975 no nia parte ho lider Timoroan barak hala’o kontinua luta iha rai liur no kontaktu nafatin Komandante En-Xefe das FALINTIL, Kay Rala Xanana Gusmão no asuwain no juventude rezistensia sira hodi kontinua luta too Timor-Leste hetan vitória iha 1999.
Jornalista : Abekha Raihusar
Editor : Agapito de Deus




