Lafaek news- Asosiasaun HAK Timor-leste lamenta ho lider sira uza palku kamapaña hodi insulta malu liu husi konta istória pasadu ne’ebé kanaliza reasaun negativu hosi adversáriu hamosu insidente balun iha tempu kampaña.

. HAK konsidera festa demokrasia nakfilak sai jogu, tanba kandidatu sira halai sai tiha  hosi substánsia ka natureza kampaña ne’ebé lolos ko’alia kona-ba programa no projesaun ba futuru tinan lima mai ne’e atu halo saida.

 Diretór Asosiasaun HAK, Sisto do Santos, hato’o preokupasaun ne’e iha konferénsia imprensa iha edifisiu HAK Tersa foin lalais, iha ne’ebé,  HAK leno liu ba direitus umanus liuliu refere ba paktu unidade nasionál ne’ebé kandidatu sira asina iha loron 28 fulan Fevereiru, ne’ebé liga ho pontu tolu, respeitu direitus umanus.

Saida mak HAK nota jeralmente iha panorama polítiku kandidatu ka figura kaliber nasionál sira uza palku kampaña hodi espresa jestu deskontentementu, tuir HAK nia observasaun problema sosiál sira eziste desde uluk kedas.

Problema hirak ne’e eziste no sai frajil tebes ita nia sosiedade nia le’et. Entre ita nia  komunidade sira mós iha problema nanis, problema partikular ho vizinu sira no komunidade moris iha kondisaun frazil ne’e, polítiku nain ka kandidatu sira uza ka aproveita ida ne’e hodi ajita tun sa’e ho provoka no problema sira ne’e lori hotu ba zona polítiku,’’ katak Sisto.

Sisto argumenta, durante kampaña lider topu sira la foku ba programa programa tinan5 ne’ebé mak prezidente atu halo, maibé palku ida ne’e uza hodi sadere ka belit ba pasadu no istoria maibé la ko’alia saida mak sei halo no saida mak atu bele atinje iha futuru.

HAK konfesa, dezde loron 02  fulan Marsu too mai iha loron ikus ne’e, nafatin la iha mudansa signifikativu, tanba sira hetok klean kona-ba istória pasadu entaun ema lakon ona substánsia, esénsia ka natureza kampaña ne’e halo povu moris iha konfuzaun nia laran, tanba  desde loron 4 fulan Marsu ne’e provokasaun ida ne’ebé mak kaliber nasional sira abertamente uza palku hosi insulta malu no ida ne’e hamosu hela reasaun entre ema sira ne’e sai hanesan adversariu.

 HAK preokupa tanba ne’e prejudika ona pontu ida paktu unidade nasionál liuliu kria dame no paz, kuaze provokasaun sira ne’e haree ba faktus sira ne’ebé akontese, konfrontu akontese iha Baukau no Vikeke, no ema balun to’o lakon nia vida.

Moralmente kaliber sira la dehan buat ruma ba ida ne’e, tan ne’e HAK kestiona katak seriedade ne’e ba ita nia povu ka ba ita nia an de’it, uluk kedas HAK kestiona eleisaun ne’e nesesidade ba povu ka ba grupu oan ne’ebé hakarak ba aitarak laran, molok sira ba aitarak-laran sira rasik kuda ona ai-tarak iha komunidade nia le’et,” Dehan Diretór asosiasaun HAK Sisto dos Santos.

 Hodi dehan, karik ida ne’e mak prezidente atu promove dame, prezidente ne’ebé mak atu  kaer metin unidade ka prezidente ida ne’ebé atu soran povu ida ne’e, desde tinan naruk Timor Leste  iha problema sosial ne’ebé boot tebes kon- ba asuntu saudé, be’e moos inseguru nia-laran, edukasaun dez-organizadu, agrikultura ne’ebé insustentavél, feto no labarik sira ne’ebé moris iha kondisaun vulneravél tebes, no joven sira dez-esperadu.

 HAK triste tebes tanba kandidatu sira ne’e lakon sira nia enerjia bo’ot, em vezde kria kondisaun esperasa maibé kria konfuzaun bo’ot ba ita nia sosiedade,’’ katak nia.

 Ho preokupasaun sira iha leten HAK hakarak husu pontu ida de’it, tanba kaliber nasionál sira kria ona tensaun multi-dimensionál iha komunidade sira nia le’et, HAK preokupa rezultadu ne’ebé sei mai lider sira bele simu ho kontente ka la’e? Tanba desde inísiu lider sira  hatudu ona deskontentementu.

Tan ne’e, HAK hakarak husu ba ita nia kandidatu sira atu últimu menutu molok eleisaun ida-idak hasai lia menon dame nian ba apoiantes no ba povu tomak atu preparadu hosi simu rezultadu saida de’it iha ámbitu dame no estabilidade nia laran, dehan ba mós ba kadidatu sira katak, nasionalista labele hanoin tinan lima maibé nasionalista ne’e investe ba tinan lima nulu mai,’’ Sisto hakotu.

Jornnalista : Felisberto Fernades

Editor           : Agapito de Deus