Lafaek News–Kondisaun moris ema idak-idak nian la hanesan, balun iha osan sosa hahan di’ak sustenta moris loro-loron, maibé balun kiak osan no kiak mos ba aihan uma laran hodi afeta saúde krekas hetan moras stroke tanba laiha osan sosa aimoruk no aihan di’ak ba isin.
Ema seluk ne’ebé goja moris ho di’ak la sente saida mak povu kiik sente iha baze, realidade moris la kontente, kondisaun uma la dignu, aihan uma laran menus, osan laiha liu atu sosa netik fos saka, sa tán ohin loron fos ho mina karun loos, sosa labele, pasiénsia sosa haknauk hodi tein sasoro kahur ho lakeru tahan hodi han iha loron- kalan.
Situasaun moris iha uma kain Maria Doutel faluk, loron-loron tuur de’it iha fatin, maibé uma ne’ebé hamahan sira nain rua taka lerek ho kalen hanesan baraka ona modelu unimok hodi satan udan ho anin no loron manas, maibé bainhira iha udan boot sira nain rua moris ho tristeza.
Uma ne’ebe ami rua hela ne’e nia kondisaun la diak ona tanba ai-rin sira mos komesa dodok hotu ona, ida ne’e fo ameasa tebes mai ami rua nia vida, ha’u nia oan feto ne’e defisiénsia, maibé nia mak ba hamoos netik ema nia too hodi hetan osan dolar ida ka rua hodi sustenta ami nain rua nia moris loro-loron,”dehan Maria Doutel ba Lafaek News iha nia Rezidensia Balibar foin lalais ne’e.
Situasaun moruk ne’ebé faluk ho nia oan hasoru kuaze tinan 15 ona, iha família ne’ebé no dook, maibé situasaun moris hanesan de’it, labele tulun malu tanba hanoin la la hetan no lolo liman la too, kbiit moris nian natoon de’it atu atu responde nesesidade loro-loron.
Bainhira lafaek news dadalia ikus ho inan faluk Maria Doutel hateten, hateten nai ulun sira loke netik matan, se netik tilun no rona netik lian halerik povu kiik iha baze, tanba nai ulun sira nia moris diferénsia boot ho povu kiik, nai ulun sira labele sente no hasoru saida mak povu kiik hasoru no sente.
Dala ruma fos laiha fulan ida, buat ne’ebe ami hasoru mak hanesan ami tenke han deit ai-fuan sira ne’ebe iha tos laran hanesan hudi,ai-farina no talas, ha’u la husu buat barak ba governu, maibé husu de’it ba governu atu ajuda netik material ruma hadia netik ha’u nia uma ne’e,’’ inan kbiit laek ne’e sublina.
Iha sorin seluk, Xefe suku Balibar, Afonso Pereira, resposta nuudar xefe suku rekońese duni inan faluk ho nia oan difisiénsia Isabel Doutel ne’e moris hasoru duni problema, kondisaun uma ne’ebé la favoravel dala ruma mos sira dependénsia de’it ba viziñu.
Haktuir xefe suku ne’e katak dapdaun ba inan faluk ho oan defisiente ne’e aturidade lokal rejista haruka ona ba parte relevante, maibé seidauk iha resposta, nu’udar autoridade nia kompeténsia mak too iha ne’e de’it, importante dadus haruka ona ba parte kompténsia oinsá bele buka solusaun ba maluk kbiit laek ne’e.
Ha’u rekonese kbiit laek ne’e ha’u nia populasaun sira ninia naran manda ba MSSI, maibé seidauk resposta, ita hein de’it tanba kompeténsia iha governu nia liman,’’xefe suku ne’e dehan.
Iha parte seluk, Eduardo Tilman nu’udar Project Manager Raes Hadomi Timor Oan (RHTO) mos rekoñese duni inan faluk ho oan defisiénsia, RHTO nafatin iha kometimentu hodi tulun kliente hirak ne’ebé moris iha situasaun ekonomia ne’ebé difisil.
Ami nia kliente duni, maibé ha’u foin mai ne’ebé ha’u ladún hetan informasaun ba ida ne’e, más RHTO nafatin iha kometimentu atu haree ba problema ida ne’e,’’ katak Eduardo ba lafaek news iha nia kna’ar fatin RHTO.
Project Manager ne’e mos hatete liga ba difisiesia Rosa ho nia inan faluk ne’e iha tempu badak RHTO sei esforsu hodi fo subsídiu hodi tulun netik sira nain rua nia moris loro-loron atu labele moris nakonu ho tristeza.
Kona-ba apoio ba subsídu iha tempo badak ami sei ba halo aprosimasaun ho inan faluk ho alin defisiénsia ne;e atu bele haree tok ba nia diretu ba subsidiu defisiénsia nian, iha liafuan ida mak ami dehan katak ami la husu ita boot sira nia kuitadu, maibe ami hakarak fo oportunidade, tanba banhira ita hein lia-fuan kuitadu entaun ita sei la ba oin, ami mos halo peskiza kiik ida ba asuntu ne’e, maibé ami mos prontu atu ajuda sira iha tempo saida de’it,’’ Eduardo hakotu.
Estajiáriu UNITAL : Vascolino Germano
Editor : Agapito de Deus
