Lafaeknews —Centro Comunidade Covalima (CCC) fasilita Sosializasaun ba asuntu HIV-AIDS ba komunidade Suku Matai, postu administrativa Maucatar, Municipiu Cova-Lima.
Program Manager Centru Comunidade Covalima Bernardino de Jesus, hateten, aktividades sosializasaun ne realiza baziea ba preokupasaun hosi komunidade sira.
Nia hatutuan, iha aktividade sosializasaun ne’e fahe informasaun konaba HIV-AIDS, violensia bazeia ba Jeneru, malnutrisaun, no Sistema utilizasaun Traktor iha komunidade agrikultura, nune Mo’s fahe informasaun konaba oinsa atu halakon ka hapara diskiriminasaun hasoru Comunidade LGBTQI+ no Ema ho defisiente.
“Ne hanesan issue nebe boot tebes iha covalima, hanesan sosiadade civil, labele tuur deit Maibe ita tenke halo sosializasaun bebeik ba Comunidade Sira atu sira bele hatene, no halo prevensaun,” nia dehan, iha suku Matai, kinta, (06/18).
Nia hatutan, sosializasaun ida nee mos parte ida hosi advokasia atu informasaun sira nee bele too iha governu atu Governu bele halo planu.
‘”Governu atu halo planu karik bele integra hodi tau antensaun konaba habeler informasaun ba Comunidade,” Nia hateten.
Iha fatin hanesan, Koodenador ba programa HIV-AIDS iha munisipiu covalima, Joao Romalho Konsiente katak, Sosializasaun konaba HIV-AIDS ne importante tebes iha covalima tanba moras HIV-AIDS kada tinan aumenta ba bebeik.
“Kada tinan sempre aumenta ne 10 ba leten, Iha Tinan kotuk ita detecta 12, Iha inisiu 2026 ne ita detecta nain 6 tiha ona, ita bele dehan ba oin ita bele detecta Liu husi 10 iha fin dr anu 2026 ne,” nia esplika.
Tuir nia, komulativu Kazu HIV-AIDS positivu nebe registradu iha munisipiu covalima detecta hahu husi inisiu 2012 ate fulan februari tinan 2026 registu ona Ema hamutuk 109 Kazu.
“109 Kazu ne maiora ema ho idade produtiva deit, hosi 109 ne 36 pesoas maka lakon Vida, Hela Sira 70 ital maka agora tratamentu hela,” nia esplika.
Iha Fatin hanesan, Xefe Suku Matai Nuno Jose M. Ferreira, sente kontente ho aktividade sosializasaun nebe Centru comunidade halo ba komunidade suku Matai.
Nia esplika, antes ne’e CCC halo ona aprosimasaun konaba issue Hirak nee, no wainhira sira realiza aktividade ne, CCC konvida duni Fontes Sira nebe liga ho issue Hirak ne.
“Agradese wainhira ba centru, tanba bele halibur ona komunidade suku Matai, hodi mai partisipa iha aktividade sosializasaun ida nee,” Nia agradese.
Iha Fatin hanesan, Prezidente Kooperativa Solidaridade Covalima, Fatima Amaral, nebe partisipa mos iha aktividade sosializasaun nee, sente sosializasaun Konaba asuntu Sira ne importante tanba komunidade barak maka seidauk kompriende no hatene.
“Komunidade iha suku Matai ate hau nia membru sira iha kooperativa laran Mo’s barak seidauk Hatene Konaba asuntu nebe ohin loron ita rona,” Nia hakotu.
Jornalista : Venidora Oliveira


