LAFAEK NEWS—Ministériu Komériu Indústria Timor Leste, tersa (09/09/2025) loke abertura sorumutu kona-ba implementasaun aneksu 8 akordu komérsiu sasan Asean nian hodi foku ba prosedimentu operasional padraun ba regra orijen.
Ministro Komérsiu Indústria, Nino Pereira hateten ba da-daun Timor-Leste iha ona dalan atu tama ba ASEAN no Timor Leste mos sei hala’o importasaun no exportasaun husi nasaun hirak ne’ebé involve-an iha ASEAN, tan ne’e presiza prepara-an hodi festeza adezaun ba Asean ho atividade importasaun no exportasaun.
“Ita fokus konba implementasaun ba atividade importasaun exportasaun, iha produtu balu sei tama ba nasaun sira ASEAN no nasaun Asean, sira nia produtu sei tama mai Timor, ita sei haree produtu sira ne’ebé zero tarifa no ida ne’ebé seidauk, bazeia ba ita nia dekretu Governu 9/2025, iha nia prosedimentu ne’ebé ita sei halo tuir pereferénsia ou prosedimentu ASEAN ninian, workshop ida ne’e ita haree katak importante liu ba autoridade sira,” Nino Pereira ba Jornalista sira iha salaun city 8 Dili, tersa semana ne’e.
Timor-Leste mos iha ona produtu agríkola balun ne’ebé da-daun ne’e hala’o ona importasaun ba nasaun seluk maske ho nia kuantidade kiik.
“Ita nia produtu balu sai mos ba nasaun seluk seluk hanesan agríkola no produtu seluk-seluk, maske nia kuantidade la bo’ot maibé durante tinan barak ninia laran ne’e ita nia balansu komérsiu se mak negativu ita halo hela esforsu bo’ot ida hodi balansu komérsiu pozitivu tanba ita rekoñese porsentu 70, ema nia produtu sira tama mai Timor-Leste, maioria mai husi Indonézia, atu nune ita haree katak agora iha dalan ona atu ba ASEAN no ASEAN mos iha nia prosedimentu ne’ebé ita sei halo tuir tanba ne’e ita iha ona, rejime jerál ba regras orijen, maibé nia prosedimentu atu alinha mos ho estandar ne’ebé mai husi ASEAN ninian, da-daun ne’e Timor-Leste mos hala’o importasaun hanesan, maek, Budutasi, kafé, Delos no seluktan ba nasaun sira hanesan Indonézia Xina no seluk tan no Timor Leste mos simu exportasaun husi nasaun mak hanesan Xina no Indonézia inklui nasaun sira seluk,” Nino relata.
Jornalista : Maria José de J./ Ana Maria




