Lafaek News—Assosiasaun Defisiensia Timor Leste, sesta (19/12/2025) hala’o sorumutu annual ho membru sira ba-dala VIII hodi reflete hamutuk servisu iha period 2025 nian atu buka hatene dezafius no susesu durante tinan ne’e nia laran hodi kontinua servisu ba tinan 2026.
“Enkotru anual ADTL nian trimestral no anual inkontru, objetivu atu halo reflesaun Servisu tinan ida nian saida mak halo diak, saida mak ita halo la diak no atinjementu saida mak ita atinje ona no lisan saida mak presija ita komtinua hadia di’ak, aprezenta ba malu organizasaun ida atinje ona saida no dezafiu saida mak Ita enfrenta, liliu iha inkluzaun difesensia iha Timor Leste,”Diretór Ezekutivu ADTL, Cesário da Silva ba jornalista sira iha salaun ADTL Mascarinhas, 19/12./2025.
Nia dehan, Organizasaun sira seluk ne’e presiza apoiu husi ADTL, más iha fundu ki’ik ne’ebé iha sanulu resin hitu hanesan ne’e, maibé membru sanulu resin ida hansan ne’e mak hetan apoiu, ADTL iha limitasaun rekursu finanseiru atu hatan ba nesesidade membru organisaun sira nian atu kontinua halo servisu sira iha baze, ida ne’e dezafiu esensiál tebes.
Dezafius seluk mak presija pensamentu sosiedade nian ba ema ho difesiénsia tamba ema hanoin ema ho difesensia labele halo buat ida ne’e, presiza atu muda malu ona maibé presiza muda sosiadade hotu-hotu.
Iha fatin hanesan, Diretór Nasional Portador ema ho Difisiensia iha MSSI, Domingos Maia, hasara mensajen Ministra Solidaridade Sosiál no Inklusaun, Verónica das Dores katak Governa liuhosi MSSI apresia esforsu no kna’ar ADTL ho nia membru sira hotu hala’o iha implementasaun programma edukasaun inkluzivu Jestaun no implementasaun programa ensinu rekorente, servisu hamutuk ho Ministériu Edukasaun nu’udar pasu importante hodi kria oportunidade iha ensinu superior.
“Nudar Estado, Governu liu hosi MSSI rekoñese, katak se iha lakunas barak, esforsu sira ne’ebe ita hotu hakarak hadi’ak, maske ho difikuldades no limitasaun sira ne’ebe ina hota hasoru, governu nafatin tau prioridade hodi asegura prosesu sira hotu no rezultada hosi implementasaun programa sira ne’e inkluzivu ba nesesidade Ema ho Defisiensia sira hotu,” portador EHD, MSSI afirma.
Diretór Nasional Portador EHD ne’e salienta, Planu Asaun Nasional ba Ema ho Defisiensia Periodu 2021-2030, la’os de’it esforsu governu mesak maibé parte hotu-hotu inklui Sosiedade Sivil sira, liu-liu Organizasaun EhD sira, no parseiru dezenvolvimentu sira, ho nune’e ita orgullu katak Timor-Leste bele aprezenta relatóriu inisiál implementasaun Konvensaun ba Direitu Ema ho Defisiensia bazeia ba realidade sira ne’ebe iha no Komentáriu ne’ebe Timor-Leste simu wainhira relatóriu ne’e revee no hetan pareser hosi péritu internasional inklui eis membru komite UNCRPD.
“Relatóriu ne’e impresivu iha prosesu sira no resultadu, Ita nia kna’ar tuir mai mak buka hatene di’ak liután kona-ba impaktu no mudansa ba moris ema ho defisiénsia no nia familia sira, hosi susesu sira ne’ebe ita iha,” dehan Diretór.
Ikus liu, MSSI nafatin enkoraja ADTL ho nia membru sira atu servisu hamutuk ho governu, liu hosi MSSI no ministériu sira seluk hodi prioritiza implementasaun Planu Asaun Nasional ba Ema ho Defisiensia 2021- 2030, nu’udar dalan atu avansa progressu inkluzaun sosial iha Timor-Leste.
Enkuantu iha sorumutu anual membru Asosiasaun Defisiensia Timor Leste 2025 ne’e, realiza mós lansamentu Podcast ADTL nian no Natal hamutuk ho parseiru dezenvolvimentu sira inklui Asosiasaun Ema ho Defisiensia sira hotu iha Timor Leste.
Jornalista: Maria Jose de Jesus/ Gracia Soares




