Lafaek News—Organizasaun Noun-Governamental (ONG) Raes Hadomi Timor Oan (RHTO), estabelese programa Toos ba Moris Di’ak iha munisípiu Tolu hanesan Vikeke, Bobonaru no Baucau hodi tulun ema ho defisiensia sira iha area rurais.
Programa ne’e realiza tanba RHTO kolabora governu Austrália hala’o programa toos ba moris di’ak komesa hosi tinan 2023 too 2026, objetivu fundamental atu tulun ema ho defisiénsia sira atu buka moris.
Diretór Ezekutivu RHTO Joãozito dos Santos, haktuir programa toos ba moris di’ak ne’e RHTO servisu hamutuk ho governu Austrália liu hosi Toos ba moris di’ak ba ema ho defisiénsia iha munisípiu hodi interga rejultadu servisu aprendizajen no servisu ne’ebe dezenvolve hamutuk durante tinan 3.
“Ne programa tos ba moris diak TOMAK husi governu Austrália nian katak progrma ne’e hotu ona ho RHTO durante ne’e programa la’o iha 2023 ohin remata TOMAK ho RHTO durante ne’e hala’o programa toos ba moris di’ak iha munisípiu 3 Bobonaro,Viqueque,no Baucau,ita kontenti tanba ohin apresentasaun programa ne’e iha aggrikultura inkluzivo uja sistema foun hansan Hidro ponik no iha mos grupu Rai osan hanesan impresta no rai osan no-mos fo formasaun ba parseiru sira no parseiru oinsá bele halo atividade agrikultura nian atu nune’e bele sustenta moris ba ema ho defisiensia,”hatete Joãozito dos Santos ba jornalista sira Iha edefisiu RHTO Taibessi Dili 24/02/2026
Nia afirma tan katak durante tinan tolu nia laran grupu agrikultor sira kuda modo, hanesan kankun ho alfase no grupu sira ne’e mos hala’o programa fo empresta osan no rai osan.
“Programa Toos ba Moris Di’ak iha parseiru ida ne’e ami senti iha oportunidade ema ho difesiensia bele iha ona rekursu, iha tinan kotuk ita konsege instalasaun ona hidroponik iha Bobonaro no sira mos hetan ona formasaun, iha munisípiu tolu ne’e ita halo produsaun ba modo hanesan kanko,alfase,no grupu sira ne’e mos halao rai Osan no fo inpresta osan ita labele halo tan produsaun sira seluk tamba klima,Grupu ne’ebe ita halo foka liu ba uma kain,entaun uma kain hamutuk 30 no sira asesu ba hidroponik,Greo Orasamentu ne’e governu Australia mak aloka ba governu no tomak laos RHTO”nia esplika
Renato Zernike hanesan team lider progrma Toos ba Moris Di’ak, informa programa durante tinan 3 ne’e laos kona-ba koñese formasaun téknika, maibé oinsá asesibilidade ba fasilidades desportivu esensial no servisu ba asuntu ema ho defisiénsia no komunidade atu rezolve ba future.
“Ba futuru, hamutuk ho RHTO ami halo peskiza kona-ba ba asaun ema ho defisiénsia iha swctor agrikultór iha munisípiu Baucau, Bobonaro no Vikeke, apoiu ema ho defisiénsia iha sistema hidroponik ne’ebe asesivel iha uma no oinsá ema ho defisiénsia atu servisu ba iha grupu,”nia hatete
Julio da Costa hanesan membro grupu Toos ba Moris Di’ak liu iha munisípiu Baucau hatete, kontenti ho progrma Toos ba moris di’ak tanba bele tulun ona ema ho defisiénsia
“Ha’u kontenti tanba programa ne’e di’ak tebes ba ema ho defisiénsia ami kuda modo oin-oin de’it, maibé espesial liu ba modo mutin, alfase no kankun, ami uza hidroponik nian ami ema defisiénsia presija dunik hidroponik tanba kamaan liu ba ema ho defisiénsia,” nia hakotu lia.
Jornalista : Maria Jose de Jesus




