Lafaek News— Timor oan defisiénsia aini da hetan kapturasaun iha ámbitu vizita Sua Santidade Papa Francisco iha Igreja Vila-Verde, Ohin tuku 5 ho balun ami ho defisiensia sira sai husi ADTL ba katedral atu ba simu bensaun husi amu Papa. Bainhira too iha Igreja Katedral mais ou menus 6 hanesan nee ami iha ona fatin neebe ema prepara mai ami.
Defisiensia ne’e haktuir bainhira hein hela Amu Papa nia prezensa iha Igreja katedral too tuku 8, iha tempu ne’eba, Sua Santidade sei vizita hela Almasista sira iha Bebonuk, derepente mosu iha nia hanoin solidariedade ba povu kiik ne’ebe lakon direitu, edukasaun, saúde tanba de’it defende sira nia auto-determinasaun, inklui mos West Papua, povu barak lakon direitu rasik ba sira nia soberania.
“Entaun mosu iha ha’u nia hanoin ho simpatia ba maluk West Papua no Palestina ne’ebé da-daun ne’e luta hela ba sira nia autodeterminasaun, labarik barak mate, lakon edukasaun, saúde, alimentar no ema viola sira nia direitu, ema trata sira hanesan dezumanu ho hahalok nasaun kolonialista sira nian, entaun ho simpatidade ha’u hakarak fo ha’u nia solidariedade ba sira liu husi prezensa Papa nian ne’e bele fo bensaun ba sira, ho kondisaun ne’ebe la permite tanba ema barak liu no surat tahan laiha entaun kuriosidade ha’u hakerek iha bandeira ne’ebe ha’u kaer ne’e, iha bandeira Timor-Leste ne’e ha’u hekerek West Papua, Bandeira Vatikanu nian ha’u hakerek Free west Papua-Free Palestine no logo ida amu Papa nian ne’e mak ha’u hakerek ha’u nia familia sira nia naran,” defisiénsia ne’e haktuir.
Haktuir nia, bainhira hakerek hotu tiha, amu Papa seidauk mai iha Katedral sei iha hela Bebonuk, depois servisu sekreta sira konsege identifika hetan Bandeira ne’ebé hakerek free west Papua no free Palestina, defisiénsia ne’e kaer hela iha liman, derepente protokolu sira hadau tiha bandeira rua ne’e husi defisiénsia ne’e nia liman nune’e la konsege hatudu ba Sua Santidade.
“Depois sira assegura tiha bandeira ne’e no intelejente sira komesa foti ha’u nia foto subar ho hatoo informasaun ba Kamandu, maibe ha’u nafatin iha laran, liu oras 1 hanesan amu Papa mos too iha katedral, ho serimonia ka prezide atividade Igreja nian hotu, Amu Papa sai mai liu-husi ami ema ho defisiensia no maluk balun ne’ebé moras sira ne’e hodi fo bensaun, Bainhira amu Papa fila husi Katedral, intelejen ho polisia sira tama ba, nunee polísia sira barak no ida mak husu ba intelejente ne’e dehan nia mak nee ka! no intelejente ne’e hatan sim, hafoin ida ne’e sira dehan ami lori ita boot ba ami nia kantor lai para halo investigasaun nune’e ha’u mos koopera ho polisia hodi la’o ba sa’e kareta,” haktuir nia.
Defisiénsia in ne’e, haktuir bainhira nia hetan kapturasaun hasoru kedan presaun psikolojika husi autoridade seguransa sira ne’ebé kaer nia, seguransa sira uza terminolojia ne’ebé la dignu haasoru defisiénsia ne’e, hodi “dehan sorte o la normal, se o normal karik mii taan an”.
“Ha’u atu sa’e kareta hetan presaun psikolojia husi polisia sira, no sira uza terminolojia la dignu hodi dehan sorte o la norma, normal karik o mii tan an kedas, no lori ha’u ba iha kantor nafatin hetan agresaun non fiziku sira nafatin hasai liafuan Alizadu, la normal, milisia, no Islam, munee sira kontinua halo investigasaun ba ha’u, iha faze primeiru hotu depois muda ba segundu ne’e hotu tan no sira dehan mai ha’u katak loos ona ita boot bele fila kazu ne’e ami halo identifikasaun hotu ona, ami lori ba ministériu públiku mak o ba hatan,” dehan defisiénsia ne’e.
Jornalista : Acacio Pinto
Editor : Agapito de Deus
