Lafaek News–Notísia ho titulu lian kroat husi laletek Kamea husu bee mos ba governu, ne’ebé fo 16 Fevereiro 2022, 08:07, dada ekipa tékniku Bee Mos Timor Leste, ba kedan suku Kamea halo observasaun hodi buka solusaun ba problema bee mos.
Diretor Operasaun Agua no Saneamentu Be Timor Leste, João Piedade, informa ekipa Tekniku Be TL, dia 17, ba hasoru malu tu’ur hamutuk ho xefe suku Kamea ho Administrador Kristu Rei atu rezolve problema bee ne’ebe populasain sira iha suku halerik tanba suku kamea kompustu husi aldeia Ailele-hun, Aldeia Kaisabe, Aldeia Ailok-laran, durante ne’e infrenta hela bee mos
Ha’u nia ekipa téknika ba hasoru malu tuur hamutuk ho xefe suku Kamea ho Administrador Kristu-Rei, para rezolve problema bee ilegal, ne’ebe la’os liga ba nia distribuisaun, maibé liga ba iha transmisaun, ne’ebe hatun bee nia forsa bee la too, bee labele sae fali ba rezerva tolu ida 250 ne’e, rezerva tolu ida 100 metrus kúbiku ne’e ita ense ona, iha ne’eba rezerva tolu iha fatin rua, ida sa’e ba foho leten ida mai tanke tolu iha karaik, ne’e ita abastese bee ne’e sei la too, ba aldeia tolu haat ne’e, tenki ense iha 250 metrus ne’e para, reforsa hamutuk atu bele bee ne’e ita fahe ba rai hun, mai iha Igreja mai iha terminal, akontese ida ne’e bee la sa’e,” katak João Piedade ba lafaek news iha kna’ar fatin iha semana ne’e.
Nia dehan, ekipa tékniku ba tuur hamutuk ona ho xefe suku kamea atu hamrika iha oin atu tesi besi ba sira ne’ebe maka liga bee la tuir nia padraun Bee TL nian, liga la hatene kanu ida ne’ebé maka distribuisaun, kanu ida ne’ebé maka transmisaun,
Be la sa’e ita tenki ko’alia ho ita nia Komunidade, tenki involvimemtu ita nia xefe suku, Postu Administrador sira, tenki iha oin para ita halo melhoramentu ba sistema ne’e, ne’ebe la’os signifika katak bee laiha, maibé bee iha,’’ nia dehan.
Durante ne’e iha problema ba bee, Bomba ne’ebe durante fornese bee ba area terminal Bekora, foin lalais inundasaun 4 de Abril avaria iha neba, kuaze fulan 8, maka foin troka iha loron 25 de Janeiru, hafoin hatun bomba foun iha sede suku kamea, objetivu hatun bomba iha neba abastese bee ne’e ba aldeia sira ne’ebe laiha bee iha suku Kamea.
Ita kuandu instala bomba ita iha difikuldade, likids kona-ba kanu kuak, ita ba observa iha pontu tolu, ida iha terminal Bekora iha neba ita taka kanu ida atu kanu ida simu los bee ne’ebe maka estasaun kamea, ita fornese ba iha 2.250 metrus kúbiku, hamutuk 300 mill kúbiku, iha Fatuahi atu abastese ba aldeia sira ne’ebe ohin ita temi, Bedois Ailelehun no Terminal, fatuk Francisco simu bee husi Anamauk,’’ João fundamenta.
Nia haktuir problema ida taan maka komunidade liga hotu transmisaun sira ne’ebe mai simu direta bomba bee, bomba ba iha ense bee la ba, iha difikuldade sira ne’e bee la ba automátikamente, labele estraga bee tenke taka bee, taka bomba para hadia instalasoens kanu transmiaun ne’e hodi ense iha rezerva tolu maka abastese tun fali ba, aldeia sira ne’ebe mensiona, kanu kuak ne’e, kontribu porsentu 80, bee lakon iha rai okos ema hotu la hetan.
Ne’e maka obstakulu mai ami tékniku maibé la’os ida ne’e hanesan kestaun boot ida, ami ko’alia nafatin ho ita nia Komunidade sira, alternatif dalaruma ita ense tanki oan ida ne’ebe ita iha ense para sira asesu provizoriamente, ao mesmo tempo, hadia ita nia instalasaun sira ne’e para ema hotu-hotu hetan,’’ katak nia.
Iha parte seluk, Diretor ne’e hateten, Munisipiu Dili kuaze 18 mill familias asesu ba bee mos, 15 mill familias ne’e tau hotu kontador, maibé kontribui taxa mai iha Bee TL, ne’e kuaze metade 15 mill ne’e, signifika 50% maka selu iha vontade, 50% ladun taxa mai Bee TL, maibé sira nia bee estavel.
Komudadee iha Dili 250 mill, maibé kada tinan inflasaun ema ne’e sa’e, tanba estudante sira iha munisipiu mai Dili ne’e presija bee, entaun ami nia previzaun 40% mak foin ita tau kontador, 60% ne’e uja bee avontade deit, sira asesu ita nia sistema maibé la selu buat ida, 60% kontribui 670% ne’e maka kontribui bee ne’ebe maka laiha presaun, bee ne’ebé halo lakon de’it tanba nia la selu,’’ nia hakotu.
entretantu, lafaek news tenta konfirma ho xefe suku Kamea Marcos da Costa liu husi whatsapp, lideransa komunitariu ne’e resposta katak nia rekonese notisia ne’ebé lafaek news fo sai ho titulu lian kroat husi laletek kamea husu bee mos ba governu, 16 Feb 2022 08:07 , notisia ne’e dada kedan tékniku Bee Timor Leste (BTL) mai duni iha suku Kamea hodi ko’alia hamutuk oinsá buka solusaun ba preukupasaun bee mos iha suku Kamea.
”Sira husi Ekipa Tekniku Bee TL, horseik mai duni, ami tuur hamutuk, hodi koalia, duni problema saida mak Komunidade hasoru,” katak xefe suku Kamea Marcos da Costa. https://lafaeknews.tl/lian-kroat-husi-laletek-kamea-husu-bee-mos-ba-governu/
Jornalista : Azelio da Cruz
Editor : Agapito de Deus
