Lafaek News—Negosiante Manuela de Araújo, deside husik hela oan na’in 5 ba familia sira iha aldeia Atukero, suku Musiga, postu-administrativu Hatubuiliku, Munisípiu Ainaro, mai iha kapital Dili buka osan husi faan liis iha merkadu Taibesi sustenta familia uma laran no oan sira nia estudu.
Negosiante Manuela de Araújo ho idade 38 ho nia laen kaben Agapito Soares 37 iha oan na’in 5 kompostu husi feto ida, mane na’in haat hela de’it ho nia familia sira iha Ainaro, oan na’in 5 ne’e na’in 4 máka dadaun tur iha ensinu primaria no ida seidauk eskola.
Manuela ho laen kaben Agapito hili dalan ida ne’e tanba moris iha situsaun ne’ebé defisil no nesesidade uma laran obriga, maske kolen loron manas kontinua esforsu no lalakon vontade halo servisu hanesan faan liis iha merkadu taibesi no laen kaben ho motor roda tolu faan iha dili laran.
“Ha’u nia servisu loro-loron máka faan liis mean no liis mutin iha merkadu taibesi, ha’u nia kaben (Agapito Soares) halai motor tiga roda. Sasan ne’e ha’u faan máka liis de’it no laiha tan sasan seluk,” dehan negosiante Manuela de Araújo ba jornalista lafaek news iha merkadu Taibesi, sesta foin lalais ne’e.
Nia akresenta, liis ne’ebé faan iha merkadu taibesi sosa tutan husi negosiante seluk, ho presu dollar $16 nian depois faan fali, maibe to’o loron rua ka tolu máka foin ema sosa hotu tanba negosiante barak máka faan hotu liis hanesan ho nia.
“Dala ruma fa’an loron tomak, husi dader to’o kalan, maibé ema sosa to’o dollar $6 de’it tanba ema barak máka faan liis, laran todan tebes tanba durante ne’e ami nia moris susar tebes atu hetan osan, garante de’it máka faan liis no halai tiga-roda máka hetan netik dollar $7, hodi rai hamutuk,” tenik nia.
Nia esplika, durante hala’o atividade negosiu iha área merkadu taibesi tinan rua ho balun ona, iha ne’ebé faan de’it iha tortoar leten besik karreta para fatin, dala ruma jestor merkadu no walikota sira sempre fó avisu no duni, nia prontu kopera tanba laiha ona servisu seluk atu halo.
Nune’e nia informa, tempu uluk governu seidauk implementa estadu emerjénsia no serka sanitária loron ida ema bele sosa hotu hetan dollar $40 ba leten, maibe agora rendimentu kada loron menus tebes hetan dollar $20 pior liu tan iha situasaun komfinamentu obrigatoriu, maske nune’e inan responsabilidade kontinua esforsu atu buka osan.
Entertantu negosiante Manuela de Araújo ho laen kaben Agapito Soares hela ho nia familia sira iha taibesi dala ruma mós toba de’it iha merkadu máka buka osan, no oan sira ne’ebé iha foho sempre ba hare’e, dala ruma sosa nesesidade bázika no oan sira nia presija hanesan ropa lapis, lapijeira, kadernu no pasta eskola nian, no balun kontinua sosa aumenta liis faan fila fali.
Tuir observasaun jornalista lafaek news iha terrenu (merkadu taibesi) nota negosiante Manuela de Araújo tur iha trotoar leten hodi hein kompradores sira no balun sosa ona nia liis no hela uituan de’it ona, no negosiante sira seluk kontinua hala’o nia atividade hanesan bai-bain inklui movimentasaun transporte publiku no privadu la’o normál.
Estajiaria : Juvita Ximenes
Editór : Pedro de Almeida




