Loron 05/02/2023, Domingos Maia.
Maluk sira: bainhira ko’alia no tetu kona-bá Nasaun RDTL nia destinu, mak tenke fihir mós kona-bá kbiit Figura Íntegro ba Lideransa Nasional, ohin loron.
Kerek-na’in iha konviksaun ida katak període rua tan mai, seidauk bele kore-an kotu hosi kritériu afeto luta ba URA. Ne’e fatu ida. Tanba ne’e, hafoin derasaan-tuan MB XG, MA cs hakiduk tiha hosi ukun, povu sei tula laran- metin ba derasaan da- ruak nian, nebé mak bele sura ho liman-fuan ida ka rua de’it ona. Fó lisensa atu temi uluk naran rua mak Maun LAT no Maun TMR, la hanoin hamihis derasaan III & IV nebé mós preparadu tiha ona. Maibé tenke haluan tan sira-nia vizaun no reputasaun ba mundu.
Uluk, Figura Nasional sira mosu ho hanoin polítika ida de’it maske hasoru duni difikuldade- todan oin-oin, sira hotu hakuak-malu metin lós atu lori TL nia luta ba hadai URA nia rohan ba, mak ohin loron, povu bele haksolok ho nia liberdade no basa-liman ho hahaek selebra independénsia.
Ohin loron, tan de’it hatudu hahalok idak- idak nian, nebé hakuak-metin de’it nia partidu, mak hosik mamar tiha fali sira-nia espíritu unidade atu harii Nasaun doben TL, nebé restauradu tiha ona hosi liman- ukun maksolek sira. Tan ne’e mak, oras ne’e, na’i-ulun sira ko’alia liu mak partidu nia moris-di’ak no ukun hodi haluha tiha Povu no Nasaun nia moris-di’ak.
Ba Maun LAT, sai mós ema wa’in, inklui atan ha’u, nia “favorito” hodi fihir katak nia par ideal kandidatu mak ho RMA ba ElPres liubá.
Maibé realidade, rezultadu votus la look fatin- áas ne’e ba aman Veterano & eis komandante ida ne’e ho nia alin-teknokrata foinsa’e ne’e.
Ha’u hakerek tiha ona fator-5 mak justifika nia la raut votu barak, iha El-Pres, tanba:
1° – Preokupa ho Seguransa Nasaun mak senti todan atu hosik lalais tiha nia kargu.
2° – Monu-tama sala iha biban nebé estrutura partidu idak- idak no povu apoiante sira barak mak kompromete tiha ona ba idak-idak nia partido ou sadere tiha ona ba partidu- seluk.
3°- Nia MB no aman-sarani Xanana la tau- liman ba nia ulun tan deklaran-an nu’udar membru Fretilin; no tan xoke ho lia-fuan krítika ruma ba membru balun hosi Partido CNRT.
4° – Fretilin taka tiha oda-matan, karik tanba Maun LAT deklara-an nu’udar Fretilin nanis hosi ai-laran? Maske ikus mai, loke fali oda-matan ba nia.
5° – Nia la harii mesak partidu ida. Maibé, keta hateke ho matan-delek ba see mak aman F-FDTL ne’e, basá nia:
1° – deklara-an katak luta too tinan 24 mak foin tún hosi ai-laran hodi prepara Festa Selebra Restaurasaun Independénsia iha 20 maio tinan 2002.
2° – Durante mosu krize boot no ki’ik, iha rai-laran, mak Estado no Governo tahan nafatin nia knaar tan haree ba nia kompromisu luta ho konsisténsia ba Seguransa Nasaun nian.
3° – Lider nasional ida nebé deklara “ba loos, mai loos” kona-bá fatus sira, iha ai-laran, ba polítika ho sistema luta nian, mutin ka metan, foer ka moos, iha ai-laran, too hadai duni luta- rohan ba URA.
4° – Iha nia deklarasaun sira ba públiku, nia hatudu duni atitude hanesan unifikador ba na’i-ulun sira no tane ás mós nia kompatriota aswa’in sira hotu.
5° – Konsistente deklara ba públiku, “la iha toleránsia ba oknum no grupu organizadu sira nebé koko atu hamonu Ukun no Nasaun”. No termina duni nia kargu-todan ne’e ho louvor- boot ba Povu no Nasaun RDTL.
Maibé ba pozisaun ukun iha Nasaun, Maun LAT sai de’it “instrumento colagem” ida iha didin-lolon Partido Fretilin, parese duvida sei la metin ida mak Maun LAT deskonfia fali?
Ne’e seidauk sura ho na’i luta-na’in sira seluk atus ba atus, ou karik rihun tan, nebé mak hateke hela de’it hosi lutu-liur partido.
Kuitadu! Sira mak kole tein- tasak tiha, ita mak han de’it ho sobak. “Ne’e mak harii política gulosista!?”
Be ema barak nebé la luta ba URA, maibé tek-teki, tan de’it tama iha partidu, mak ba okupa tiha kadeira-ukun, tinan ba tinan, sei nakbelit metin hela de’it, seidauk iha hakaran atu tún. Ne’e mak lalaok polítika justa kah? Aduh, reflete didi’ak ba!?
Deskulpa, na’i no inalu sira. Ida ne’e la’ós kampañe, basá kerek-na’in la soi pretensaun polítika ida.
