Lafaek News—Sente laran todan teb-tebes, no laran la fo atu ibun haruka husu hahan bikan ida hosi viziñu, maibé kabun obriga liman tenke simu aihan ne’ebé oferese hosi maluk sira ne’ebé hela besik malu atu bele hatutan iis loron-kalan.
Impresionante moruk ne’e sente kedan hosi maluk no oan kiak Feliz de Araújo idade 19 hosi povoasaun Furaklau suku Aitemua postu administrativu Turiskai munisípiu Manufahi, hafoin inan-aman Algira de Araújo ho Manuel de Araújo fila hikas ba kadunan santu iha 2024, husik hela sira nain tolu mesak, hanesan Fernando de Araújo, Feliz Araújo ho alin feto Verónica de Araújo, ne’ebé forma ona uma kain ketak iha munisípiu Ermera.

Oras ne’e, Feliz Araújo mesak mak hela iha uma hodi kontinua nia estudu iha Turiskai, moris iha kondisaun laiha osan no aihan atu sustenta moris,
Hosi rezidénsia Furaklau oan kiak Feliz haktuir nia situasaun moruk ne’ebé nia hasoru wainhira laiha inan-aman, sente lakon buat hotu, matan la dukur no loron-kalan sente dura tebes hanesan tinan ida nia laran, esperansa mout da-daun ona ba tahu okos, laiha tan ona inan-aman atu tane netik aihan bikan ida ba oan nain-rua nudar responsabiliddade inan-aman nian, hanesan da-daun viziñu oferese ba Feliz de Araújo loron-kalan.
“Ha’u senti moris ne’e todan tebes, ha’u lá hatene atu ko’alia oinsa, ha’u nia mãe maté halo tinan-ida, ha’u nia paí mos maté, husik hela ami nain-tolu, ha’u nia bin hola mané ona, hela dook iha Ermera, hela ha’u ho maun, ha’u nia maun eskola universidade iha Díli, família balu mak ajuda selu hela nia eskola,” haktuir oan kiak ne’e ba Lafaek News iha nia horik-fatin Furaklau Aitemua postu Turiskai, 03/11/2025.
Aldeia Furaklau lokaliza iha besik area Mindelo abrigu (Saudozu Nicolao Lobato), no tenke hakur mota Laklo no nune’e distánsia hosi Turiskai-Villa ba aldeia Furaklau kuaze kilu-metro 2, maske laiha inan-aman, maibé Feliz ho nia maun kontinua eskola, no alin (Feliz) hala’o estudu iha Eskola Katólika Nossa Senhora de Fátima Turiskai fulan ida selu dolar 5, madre iha eskola ne’e mak selu, no nia maun estudu iha Universidade da Paz (UNPAZ), Fakuldade Siénsia Sosial Humana (CSH-sigla Portugés) Administrasaun Públika (semester VI) familia hosi sira nain rua nia aman matebian Manuel de Araújo,

“Ha’u mos kontinua hela Escola Sekundária Nossa Senhora de Fátima Turiskai foin klase 1, durante ne’e madre sira, mak ajuda hela ha’u nia escola, ha’u nia nesesidade loro-loron laiha viziñu mak hanoin loron-loron fo hahan bikan ida mai ha’u han, ha’u sai eskola mai senti hamlaha ha’u toba de’it, tanba ha’u mo’e atu husu bebeik ba viziñu sira, maun mos eskola hela,” haktuir Oan Kiak Feliz Araújo.
Idade 19 ne’e hakarak husu osan ba nia maun Fernando ne’ebé hala’o hela estudu iha UNPAZ, maibé nia maun hetan osan hosi ne’ebe atu fo ba sustenta nia alin Feliz iha Turiskai Aitemua.
“Ha’u atu husu ba se’e ha’u nia bin-boot dook, iha ne’e ha’u moris mesak, hanoin ba ha’u nia moris, ida ne’e dala-ruma ha’u tur mesak ha’u tanis de’it, ha’u hanóin lá to’o hare’e ba ema seluk moris kontente ho inan aman, maibé ami inan aman laiha ona, ha’u atu laran metin ba se loos,” Feliz haktuir.

Nune’e mos, Cornélio de Araújo hanesan viziñu di’ak hosi oan kiak ne’e haktuir ba ekipa Lafaek News, katak loos duni oan kiak Feliz ne’e realidade moris difisil tebes, hanesan viziñu dala-ruma haree ho mata-wen, tanba laiha inan-aman ne’ebe sai nudar mahon ba sira atu bele tau matan ba sira nia han loron-kalan.
“Ami haree ami mos matan-ben monu, tanba sira lakon ona inan-aman moris mesak laiha ema ida tau matan sira. alin ne’e ema ne’ebé sentimentu tebes, nia bele hasoru hela dezáfiu, maibé nia nunka husu ba ami, nia ho nonok de’it, dala-ruma nia senti hamlaha mos nia lá husu, ami mak hanoin de’it lori netik hahan ruma fo nia, ami mak, sempre tau matan hela ba nia, motiva hela nia, tanba nia hela mesak nia maun eskola hela iha Díli, dala-ruma ami hanoin ninia presija ruma, ami lori mai fo hela ba nia,” haktuir viziñu Cornélio de Araújo hafoin vizita hosi ekipa Lafaek News iha aldeia Furaklau suku Aitemua Turiskai.
Sorin seluk, Xefe suku Aitemua Abril Martins informa mos ba lafaek news liu hosi telefone katak nia parte rekoñese duni oan kiak ne’e hela mesak laiha inan-aman no familia hosi inan-aman hela dook, nune’e viziñu mak tau matan hela ba oan kiak ne’e.
Autoridade ne’e mos husu ba parte kompetensia atu tau matan urjénsia ba oan kiak nain tolu ne’e liu-liu Feliz de Araújo ho nia maun Fernandes Araújo ne’ebé hala’o hela estudu iha Universidade da Paz, maibé familia mak sustenta hela nia eskola.
Xefe suku ne’e fo sai katak, dadus kbiit laek iha aldeia Furaklau hamutuk 27, no aldeia Laklo 35, seidauk hetan apoiu hosi governu.
Jornalista : Imelda B. Nunes




