Lafaek News—Uniaun Europea apoiu ona orsamentu ba projetu haforsa sosiedade sivil no didversidade inkluzaun hamutuk euro milaun 2 hodi empodera joven LGBTIQ no ema ho defisiensia iha munisípiu 4 kompostu husi munisípiu Ermera, Ainaro, Atauro no Vikeke.
Porjetu diversidade inkluzaun ne’e hetan ona lansamentu hosi Forum Organizasaun Non- Governamental Timor-Leste, Plan Internasional no Caucus hamutuk ho doador Uniaun Europeia, objetivu hosi projetu refere atu haforsa Sosiedade sivil ba diversidade ho tema ” haforsa sosiedade sivil ba Goversaun di’ak no dezenvolvimentu sustentável iha Timor-Leste” atu embodera fila fali joven, LBGTI, Ema ho difisiensia sira.
Diretor Ezekutivu FONGTIL, Inocéncio de Jesus Xavier esplika, Plan Internasional, Caucus no Fongtil ne’ebé selebra kontratu ho Uniaun Europeia iha tinan kotuk no ohin lansamentu ofisialmente implementa projetu hirak ne’e.
“Projetu ne’e area kobertura iha munisipiu haat Ainaro, Ermera, Atauro no Viqueque. Foku programa sira ba empoderamentu ba ita nia joven sira, ativista, rede setorais sira, ema organizasaun feto, ema ho difisiensia, komunidade LBGTI, oinsá servisu baze ho servisu informasaun ne’e hotu, oinsá halo advokasia baze evidénsia oinsá atu influensia politika públiku estadu nian, liu-liu ba kontestu ida ne’e oinsá atu bele fo em faze ba haforsa liu-liu ba oinsá emboderamentu organizasaun sosiedade sivil nian ba diversidade para alende ne’e oinsá mak organizasaun servisu diak liu tan i servisu mais tékniku liu, advokasia, oinsá mak promove justisa sosial, promove direitu umanu, ida ne’ebé inkluzivu no sustentavel,” Diretor Ezekutivu FONGTIL , Inocensio de Jesus ba jornalista sira iha Hotel Timor, 14/01/2026.
Nia haktuir, Projetu ne’e nia durasaun fulan 36 (tinan 3) hahu husi fulan Novembru 2025-2028, iha Munisípiu haat ne’e identifika ona ho mapamentu antes katak area hirak ne’e presiza haforsa no hadi’akk liután atu resposta no refleta servisu sira ne’ebé anterior sosiedade sivil halo tiha ona.
“Aproveita oportunidade ida ne’e hakarak agradese ba Uniaun Europeia ninia apoiu sira ba Timor Leste vale tebes, oinsá hare’e Timor-Leste nia orgullu, liu-liu ba foinsá’e sira atu kontinua estafeta ba rai ida ne’e nian,”Jestor Fongtil agradese ba EU.
Diretor Ezekutivu FONGTIL ne’e afirma, organizasaun ne’e iha rede setorais lima, rede sosiedade sivil sanulu-resin-hitu, organizasaun sosiedade sivil hamutuk ruanulu resin, setor perfura tinan lima, ema hamutuk kuaze rihun lima resin maka sei benifisiariu ba projeitu ida ne’e.
“Uniaun Europeia fo apoiu Orsamentu total millaun rua euro maibe plataforma kosorsu Plan, Fongtil no Caucus ne’e iha deit dolar milloens sanulu resin hitu ne’ebé ezekuta ba tinan tolu. Sanulu resin hitu ne’e maka fahe ba redasaun tolu,” Nia esklarese .
Plan Internasional, Caucus no Fongtil servisu dékada rua ona servisu kapasitasaun empoderamentu, entaun klaru katak sei iha update materia ruma tuir siklu tempu ohin loron nian maibe la dook husi servisu ne’ebé sira halo, no sira iha plataforma atu introdus uza tools sira ho kapasidade ne’ebé iha hodi garante katak ho projetu ida ne’e ajuda joven sira, komunidade LBGTI no promove buat ne’ebé importante maka boa governante ba povu sira no akontabilidade diak.
“Empoderamentu importante liu oinsá maka impodera joven sira, joven mak futuru ba rai ida ne’e, ita nia maluk feto sira ita nia Komunidade LBGTI ne’ebé mak seidauk hetan oportunidade di’ak, oinsá mak ita impodera sira atu bele hetan respeita mutua iha komunidade no ba ita nia maluk Ema ho Difisiensia sira atu iha dezenvolvimentu hotu iha garante inkluzividade ba ema hotu-hotu laos de’it iha kestaun retorika diskursu públiku maibe sai asaun kokreta ida ne’ebé ita hakarak aposta, durante ne’e ami servisu barak iha munisípiu sira entaun munisípiu haat ne’e sai target tamba iha razaun fundamentu balun ne’ebé mak ami halo liu-liu ba obras ne’ebé ami halo katak tenke kontinuidade buat ne’ebé iha i proposta ida ne’e ita la duni nia kuantidade maibe kualidade.
Iha fatin hanesan Xefe delegasaun coopersaun Uniaun Europeia, Yotam lehrer hateten Uniaun Europeia finansia Projetu seluk mós maibe iha duni projetu ne’ebé ohin lansa ho Plan Internasional, Caucus no Fongtil ho pakote komprensivu ida ho euro millaun rua.
“Uniaun Europeia ho projetu ida-ne’e, maibé mós ho projetu sira seluk, ita iha duni projetu idane’ebé ita lansa ohin. Ne’e pakote komprensivu ida ho euro millaun 2, ekivale ba dolar amerikanu 2,2,” dehan Xefe delegasaun EU.
Nia afirma tan, objetivu ba projetu ne’e Plan Internasional, Fongtil no caucus Sei ba komunidade sira entaun haforsa sira nia organizasaun atu kontinua empodera fila-fali.
“Ha’u prefere liu ko’alia kona-ba rezultadu projetu nian. Ha’u hanoin ita sei hare’e sira bainhira tinan ne’e la’o ba oin, hau fiar katak plan internasional ho fongtil no Caucus sei organiza workshop no aktividade seluk iha nivel munisípiu ne’ebé penetra duni hamutuk ho sira nia komunidade hodi hakbi’it no lidera,” Nia hakotu
Jornalista: Gracia Soares



