Lafaek News—Estudantes sira ne’ebé halibur iha organizasaun Knu’uk Ba Dame (KBD) hamutuk Forsa Humanista Timor Leste (KBD-FHTL), segunda (27/10/2025) realiza konferensia imprensa hodi ezije IX Governu Konstitusional liu hosi Ministériu Obras Publika (MOP) atu prioridade estrada munisípiu Ermera iha OJE 2026 atu fasilita populasaun sira lori sira nia produtu ba merkadu.
Estrada ne’ebé too ohin loron ne’ebé kondisaun at iha munisípiu Ermera hanesan Estrada diresaun capital Glenu liga ba Ermera antiga, no Glenu liga postu administrativu Letefoho no Atsabe.
Nelson da Silva nudar portavós iha konferénsia imprensa segunda ne’e, hateten Ermera iha identíku paisajen foho, fatin turistiku no produtu kafé, maek no Baunila, maibé kondisaun estrada maioria aat hadulas munisípiu Ermera, risku iha tempu udan transporte sira labele asesu ho normal no impaktu kondisaun ba sósiu-ekonómiku ba populasaun Ermera.
“Postu Adminitrativu Railaco mesak mak asesu ba dalan di’ak, diresaun hosi Glenu sai ba postu adminitrativu 5 refere lokaliza iha diresaun ida de’it no ba iha Humboe mak fahe malu iha kruzamentu, diresaun Lete-Foho ho Atsabe foti liman sorin karuk no diresaun Ermera Vila-Antiga, Hatulia A no Hatulia B foti liman los, kuaze maioria estrada kondisaun aat hotu,” Nelson da Silva subliña liuhusi konferénsia imprensa iha Jardin 5 de Maiu segunda semana ne’e.
Ho nune’e, kondisaun estrada nudár problema jeral ida kauza liu ba populasaun maioria iha munisípiu Ermera, hodi bolu atensaun parte hotu-hotu liu-liu lideres partidu polítiku sira labele aproveita hodi transforma problema estrada ba materia kampaña no komprimísiu eleitoral ba povu tomak liu-liu populasaun iha munisípiu Ermera.
“Sira hato’o promesa katak atu tau prioridade ba estrada, ho nune’e povu maioria Ermera deside fo votus maioria hodi ba lidera governu da-9, enkuantu iha ona faze metade mandatu , maibe realidade estrada Ermera mout de’ it iha komprimisiu politika to’o iha oras ida ne’e laiha prátika,”Porta voz salienta.
Portavóz ne’e haktuir, Ministru Obras Públikas, Samuel Marcal ba iha Nunutali ihaloron 8 fulan Fevereiru hodi halo akordu ida ho povu Ermera katak iha loron 25 fulan Marsu tinan 2025, estrada Ermera sei hahú halo lansamentu, no to tiha loron 25 fulan Marsu, laiha atividade ida kona-ba lansamentu estrada iha munisipiu Ermera.
“Komprimisiu ida iha loron 22 fulan Setembru tinan 2025, UNEUMER konvoka audénsia ho MOP hodi husu tuir progresu ba prosesu konstrusaun estrada diresaun Glenu ba Ermera Antiga no Nuntali ba Lete-Foho ninia rezultadu, maibe resposta katak, Projetu Estrada Munisípiu Ermera sira nia servisu to’o de’it iha estudu viabilidade ba rai,” Manuel konta.
Ermera oan ne’e dehan, Knuk Ba Dame ho Forsa Humanista Timor Leste (KBD-FHTL) observa katak promesa sira ne’e hotu sai tiha polémika iha sosiedade, KBD-FHTL levanta hamutuk asuntu ne’e ho UNEUMER hodi ezije ba MOP no Primeiru Ministru atu hapara ona aproveita kondisaun sujetiva povu maubere nian hodi politiza no materializa sai instrumentu politika ba habo’ot no haforsa abut ukun hosi Partidu nian agora no ba futuru.
Kondisaun estrada ladi’ak kontribuimakas ba siklus problema sosial, sira hanesan konfilu iha familia tanba hahan folin sae,produtu lokal la folin iha merkadu lokal, ambolansia tatidik inan isin rua hosi Atsabe,Lete-foho,Hatulia A no B tama to Glenu molok partus kondisaun Bebe ou Inan la normal ona nopotensia ba kauza mortalidade infantil iha munisipiu Ermera aumenta aas ba bebeik,” Porta voz afirma.
Portavóz ne’e reafirma, moras Infeksaun Respiratoiu Aguda (IRA) ba ema boot ho labarik kik sira numeru sae makas iha Munisipiu Ermera tanba rai ut iha estrada iha tempu bailoron, no aimoruk paracetamol iha hospital stok hotu tamba kauzahosi estrada ladi’ak.
Tan ne’e, Knuk Ba Dame ho Forsa Humanista Timor Leste (KBD-FHTL) ezije MOP, MPIE, CNA atu aselera lalais prosesu konstrusaun estrada ba munisípiu Ermera, tanba povu ninia sofrementu sira ne’ebé implika hosi estrada ladi’ak laiha argumentu oi-oin.
Nune’e, se MOP, MPIE ho CNA la prosesa lalais estrada Ermera sedu ka tarde Knu’uk Ba Dame ho Forsa Humanista Timor Leste (KBD-FHTL) sei hamutuk ho kamada sosial sira liu-liu UNEUMER no povu vítima, sei lansa asaun pasífika hodi ezije estrada di’ak ba povu Ermera inklui munisipiu Lautém, Manufahi, Bobonaro, Covalima no sira seluk ne’ebé la temi iha komunikadu imprensa ida ne’e.
Jornalista: Gracia Soares / Trifonio Martins




