Loron 03/01/2023, Domingos Maia.
Karik ida ne’e sei halo konfuzaun ba sarani sira?
Mai ita koko tok atu haketak tiha no tanesan motivu-fiar mak lori sarani sira ba hari’i Kreda no Uma-Lulik.
Sarani sira: Se ideia ida ne’e mak hato’o ho forma nu’udar hahusuk ba sarani no lia- na’in sira, sei hatan oinsá? Ha’u hein ho ánsia tebes imi-nia resposta.
Atu dehan katak tak-dalan (obstáculo)- boot balun mak oinsá:
— atu ema sai sarani loos no moos iha mahon Kreda? — Lidun mahon rua ne’e sai hanesan de’it ka ketak-ketak ba sarani sira?
— Se sai lidun ketak-ketak, ida nebé mak sai loos liu hodi hana’i (venera) no ida nebé mak lulik liu hodi hahí (adora) ba?
Maibé, se fihir fali realidade prátika iha baze, fihir tok motivu saida mak dada ka atrai kultura- na’in sira hodi gasta buat- hotu: riku-soin no balada no kbi’it-tomak, la sura tan kole, folin sasaan no kuantidade hodi hari’i uma- lulik ida; no sira sei senti orgullu no ksolok liutan bainhira lakon ou gasta hotu riku-soin sira?
Maibé, oin- seluk, bainhira atu hari’i Kreda, sarani sira, balun ladun hatudu atitude entuziasmu, laran -kman, ho liberdade espontáneu no ho espíritu voluntarismu hanesan?
- Oinsá mak atu hatan ba kestaun ida ne’e, mak iha hanoin ruma hnsn tuir mai:
- a) Responsável sira pastoral no katekeze tenke sai sensível, ho fuan no neon, atu observa sarani sira housi lala’ok no hahalok sira, se hatudu ho hakaran rasik livre ka obriga, ho tauk ka ho duni fiar no domin?
La bele rona de’it hosi ema- seluk ou espresaun liur basá, dala wa’in, balun la justu no ko’alia fali iha kotuk.
- b) Tenke hari’i uluk motivu-fiar nebé forte hosi an kona-bá kestaun hirak leten ne’e.
- Tan ne’e, mak sei koko atu kee no fihir didi’ak nia abut ri’in-boot oin rua nebé karik hetok mihis tiha ona hodi sai kauza ba moris-fiar fraku, sei ru’rua hela:
- a) Ida, mak fiar: Se ema fiar duni ba buat ka ema ruma, mak sei fó-an tomak no sakrifika buat hotu ba ida ne’e.
- b) Rua, haree housi aspetu étika-morál filozófika nian: maka ema tenke tetu no hatuur eskada (escala) valór moris nian tuir norin Kreda ou kultura?
Loos duni. Nia sentru-fulkral hosi Kreda no kultura mak ema hotu; ne’e mak objetivu komun housi sorin rua ne’e. Maibé ho ri’in fiar-metin no matenek mak fihir loloos oinsá atu implementa hodi konkretiza lialoos iha prátika kultu soi no hana’i ema, feto no mane, nia dignidade. Ida ne’e mak sai abut-metin atu determina no klasifika loloos ema-nia fiar nu’udar valór ida nebé áas liu hodi hatuur nu’udar báze-ri’in metin atu soi ema-nia moris, haktuir duni hakaran Na’i Kriador nian.
- Oinsá mak atu tanesan (ou compara) eskala valor norin Kreda no Kultura nian:
- a) Doutrina Kreda hanorin katak: Ema fiar ba Maromak Mesan no Na’i Ida de’it, Espíritu ida de’it (monoteismo), ba Kreda ida de’it no Batismo ida de’it haktuir “Credo” ka Ha’u Fiar – monoteismo.
- b) Iha kultura: Hatudu katak, ema fiar ba lulik (maromak) bar- barak … (sincretismo/politeismo). Hatene tiha ona lialoos, agora, hili ba: atu fiar no haktuir ida nebé? Reflete ba!

