Timor-oan Almério Lopes hala’o hela misaun umanitáriu iha rai Ukránia.
Lafaek News–Timor Leste nia ema ida husi munisípiu Kovalima ho naran Almério Lopes, sama ona ain iha rai Ukránia hodi fo apoiu umanitária ba povu no militár nasaun Ukráina ne’ebé funu namanas hela Rusia.
Iha entrevista eskluziva via whatsapp ho media online Lafaek News, Alméiro Lopes haktuir, agora tensaun nasaun rua ne’e funu namanas, militár Rusia atake nasaun Ukráina hahú iha loron 24 fulan Fevereiru tinan 2022 ne’ebé tama ona ba fulan 5, maibé funu kontinua manas to’o ohin loron.
Ha’u mai iha ne’e semana 2 ona, ha’u fo apoiu umanitária ba povu Ukráina no Militár Ukráina. Ha’u mai la’os mai tiru malu, maibé ha’u mai halo misaun umanitária nian, tanba ha’u membru Saúde Ba Ema (SABE) hotu hotu, Ha’u mai h’au ropa sívil de’it, maibé iha ne’e rai funu, kolega eis komandu sira maka fo apoiu farda militar no kilat mai ha’u kaer, maibé kilat ne’e hanesan salva an bainhira hasoru situasaun perigu ruma no iha ne’e ha’u ba igreja sira tau rede ida iha ne’e koa kamflado depois ha’u taka ba tangera no tenda toba nian para ema labele haree,’’haktuir Timor oan ne’e husi Ukrania ba lafaek news, kuarta (29/06/2022).
Alméiro lori armadas hanesan ho militár Ukránia, tanba nia tuir ona formasaun militár, maibé kilat ne’ebé nia lori la ho intensaun atu tiru malu ho rezisténsia Ukránia ninia inimigu, kilat ne’e lori atu proteze an bainhira enfrenta situasaun difisil.
Iha ne’e ha’u lori kilat, tanba sira dehan situsaun dejesperu halo ema sai dejesperu ne’e la’os ba Rusia de’it, maibé ba povu Ukráina ne’ebe moris susar bele asalta ita, entau ha’u lori kilat ne’e atu proteze ha’ua a’an, Iha ne’e mos hau tuir fomasaun husi militar nato sira fo treino ba eis militar sira iha ne’e mos hau tuir no iha ne’e mos hau tuir formasaun ba primeiru sokoru oinsa salva ema, antes ne’e ha’u pernah kaer kilta, tanba ha’u hasai kursu ho veteranus sira iha Amérika, entaun ha’u mai iha sira haruka ha’u ba tugas iha lina frente, maibé ha’u nia kapasidade la too, tanba ne’e hau hili ba apoiu umanitáriu, Ha’u mai ne’e mos ha’u la hatete ha’u nia familia, ha’u to’o iha ne’e maka foin sira hatene, tanba sira hatene antes ha’u mai pasti sira la kohi. Agora ha’u to iha Ukránia ha’u fo hatene sira, ha’u mai Portugal de’it no familia sira iha Portugal mos hatene hau ba Polonia la’os ba Ukráina, maibé ha’u nia hakarak rasik maka ha’u mai iha Ukraina atu apoiu umanu ba povu Ukráina ho militar Ukráina,’’ Almério afirma husi Ukránia ba Lafaek News.
Iha entrevista eskluziva ho lafaek news, Almério otimista ho fiar an tempu ida sei fila-fali mai Timor Leste ho kondisaun saúde di’ak, ohin loron sama ain iha Ukránia la’os ema ida mak haruka liu-liu la’os nasaun Timor Leste mak haruka, maibé ho hakarak rasik atu aprende buat ruma iha nasaun refere, fiar ba maromak, rai lulik ho uma lisan tomak iha Timor sei salva no proteze iha situasaun difisil.
Ha’u fiar tempo ruma hau sei fila ba timor tanba hau mai iha ne’e hau fiar hau nia an katak hau fila ba timor mos ho isin diak saude diak, Ha’u nia mehi ne’e ha’u hakarak aprende buat barak iha ne’e, no maromak fo vida naruk mai ha’u, tempo ruma fila ba timor halo buat ruma iha ita nia rai,’’Almério argumenta.
Timor oan klaran ne’ebe foto hamutuk ho Volontario Portugal nain rua iha Ukraina
Nia haktuir, dadeer ne’e alarma lian ona, ne’e hatudu katak Rusia tiru rudal mai, nune’e Almério ho populasaun sira komesa kuidado oinsá buka abrigu subar, bainhira rudal ne’e monu nakfera istelasu estraga sasan barak, ema tenke subar iha rai okos, no iha Ukránia populasaun la’os de’it hela iha rai okos, maibé bele iha liur, no iha ne’e militar sira mos subar de’it iha ai-laran no fatin segredu,
Iha ne’e kazu barak mak akontese hanesan tráfiku umanu no Drog, fan kilat illegal mak barak liu, ne’e suar oituan ita atu idetifika se mak rai nain no se mak la’os rai nain, no semak intelizen iha ne’e,intelejensia sira selu ema rai liur sai intelejensia maka barak liu. Ha’u husu boot ba Timor-oan hotu katak ita para ona ho buat ida hatun malu, konflitu ne’e la diak, tanba ha’u haree iha ne’e ema mai ajuda rai nain, maibe sira mai ne’e buka hotu benefisiu ba sira nia an, tanba ne’e hanesan ita Timor hanoin at ba malu hanoin konflitu hela de’it diak liu ita labele halo, tanba agora akontese iha Ukrána ha’u haree ne’e ema aproveita mak barak,
Almério husu Timor-oan tenke hadomi malu, evita hatudu liman ba malu hodi hakiak konflitus iha rai-laran, bainhira konfltus mosu tiha ema rai seluk komesa mai ajuda, maibé la’os ajuda ho fuan, apoiu ajudu tanba interese maka’as ba benefísiu.
Nasaun sira ne’e mai ajuda ne’e sira iha interese hotu husi esperensia ne’e tempo ruma hau sei fahe ba timor oan seluk banhira, maromak tulun ha’u fila ba Timor.
Ha’u sujere ba ita ita nia lider no povu iha Timor atu ita hadomi malu , hamutuk dezenvolve ita nia rai atu ita nia povu bele moris diak ne’e di’ak liu duke ita halo konflitu ba malu,’’Almério hakotu.
Entretantu, Timor ona ne’e lakohi fo sai nia hela fatin no Identidade ba lafaek news tanba kestaun seguransa iha rai Ukráina, no iha sorin seluk antes ne’e Prezidente Repúblika Indonézia (PRI) Joko Widodo mos hala’o nia vizita ba nasaun Ukránia ho Rusia ho objetivu atu harmoniza negosiasaun hodi hetan dalan estabilidade no paz ba rai rua ne’e.
iha atividade visits Joko Widodod, Husi Ukránia, Prezidente Jokowi fila fali ba Poland depois hala’o tiha vizita ba Ukrania, kuarta-feira, 29 Juñu 2022, Prezidente Joko Widodo no Sr. Iriana ho sira-nia komitiva limitadu fila fali ba Poland Hno Husiestasaun sentrál kyiv iha tuku 19.00 kalan, Prezidente ho nia komitiva ba estasaun przemysl glowny iha sidade przemysl, Polónia no sei to’o aban.
Enkuantu, Husi eskuadra przemysl glowny, Prezidente ho nia komitiva sei ba diretamente aeroportu internasionál, Polónia no kontinua sira-nia viajen to’o moscow, Rúsia. Akompaña mós Prezidente no srs. Iriana maka Ministru Negósiu Estranjeiru, Retno marchdi no Gabinete Sekretáriu pramono anung.
