Lafaek News—Fidelia (defisiénsia Tilun) ho oan nain tolu hela iha aldeia Beto-Tasi suku Madohi, aihan laiha obriga tenke debe foos iha ema nia kioske hodi sustenta oan sira ninia kabun
Inan feton ne’e ho aten brani tebes luta hasoru terus ho kiak, laiha rendimentu kada loron, laran metin de’it ba modo kanko ne’ebé kuda hanesan toos moris nian, maib dala ruma mós susar hetan osan ho lalais, tanba la’os ema ida mesak kuda modo ema barak mak kuda nune’e susar atu hetan osan lalais hodi sosa netik foos.
“Hahan ha’u buka rasik, se laiha ona ha’u debe kioske foos karon ida ho mina, konta dollar ruanulu nia folin, debe tanba larametin ba kuda kanko, tempu koa pois selu fali,” informa kbi’it la’ek Fidelia Soares ba lafaeknews ho mata ween iha aldeia Beto tasi suku Madohi, postu-aministrativu Dom-aleixo, munsípiu Dili, foin lalais ne’e.
Servisu ne’ebé inan feto Fidelia Soares hala’o loro-loron máka kuda kanko, móstarda, bainhira faan no hetan dolar 15 rai hamutuk hodi selu ema nia debe no sustenta ba oan nain tolu nia presija, tanba aman husi oan nain tolu (Carlos da Costa) kria dezintendimentu ho Fidelia Soares,Carlos deside hela ho família sira iha Aitarak-laran husik hela oan nain tolu ho nia kaben moris iha terus no susar laran.
Fidelia Soares ho nia kaben Carlos da Costa iha oan nain tolu, idade sei ki’ik, kompostu husi oan dahulukZacarias da Costa tinan 10, eskola iha EBC Farol, segundu anu, oan daruak Leonardo da Costa tinan 8, iha EBC Marinir primeiru anu, Moreno da Costa tinan 6 la eskola.
Uma kain ne’e la’os problema de’it ba aihan uma laran, maibé kondisaun uma mós ladun di’ak ona, tali-tahan dodok husi uma kakuluk nakloke luan, piku hirak ne’ebé didin satan uma ho medida 6×8 ne’e lahuk no namtaten ba rai, loron tiru borus husi kakuluk leten too uma laran pasiénsia tempu udan no anin boot Fidelia ho nia oan nain tolu tenke evakua ba viziñu sira hodi hela provizóriu.
“Uma ne’e aat ona, tempu udan araska turuk de’it, kuartu ami toba fatin mós bee tama hotu, dala ruma la toba se la’e halai ba familia uma,” hateten Fidelia.
Iha fatin hanesan, Isabel Barros, nu’udar kioske nain rekoñese uma kain Fidelia ho nia oan nain tolu susar duni ba hahán uma laran, tanba sempre debe beibeik husi nia hodi sustenta labarik nain tolu ninia kabun, nune’e hein too kua kanko faan hafoin bele selu hikas foos ho mina inklui masin husi nia (Isabel Barros) nia kioskle.
“Ami faan foos, mina, masako, rinso sira ne’e kada vez nia mai foti too dollar $20, tuir nia kbi’it no bazea ba kanko ne’ebé nia kuda, koa ba faan ema hola máka lori osan mai. Selu tarde ha’u la ejije, tanba ita nu’udar feto maluk hotu, ami mós hare’e direta sira nia kondisaun moris,” dehan nain ba kioske.
Iha sorin seluk xefe aldeia Beto Tasi Afonso Rodrigues mós rekoñese familia ne’e nia kondisaun moris máka ida ne’e, nu’udar autoridade lokal mós la nonok sempre levanta kbi’it la’ek nia dadus ba parte relevante sira to’o agora seidauk hetan apoiu ruma.
“Ha’u sempre hato’o sira nia preokupasaun ba parte relevante sira atu bele apoiu netik ai-han ruma ka hadia netik sira nia uma, mas ita hato’o hela de’it maibé nafatin hanesan ne’e, kona-ba programa cesta bazika sira mós hetan maibé la sufisiente atu uza ba tinan naruk,” nia informa.
Tanba ne’e nafatin rekomeda ba ukun nain sira labele koalia mak barak maibe presija tau matan ba nia povu ne’ebé presija tulun, atu nune’e bele moris ho saúdavel no kontenti iha nia rai rasik.
Tuir dadus husi aldeia Beto-Tasi, kbi’it la’ek uma kain 21, komunidade hela iha uma Baraka 14, faluk 35, idozu ne’ebé seiauk hetan subsídiu 5, labarik ne’ebé abandonadu 11.
Jornalista : Ekipa Lafaek News
Editór : Agapito de Deus
