Suku Fatumea kompostu iha aldeia 4 kompostu husi Fatumea, Lebo, Rai-oan ho Mota-Ulun, no uma kain 268 total populasaun 1047, suku refere potensial ba setor agrikultora hanesan hare, batar, kamí, aifarina, fehuk, maek ho talas inklui potensial seluk mak ortikultura.
Udan semana ida rezulta estrada suku Fatumea la aproveita total
Liga ho preukupasaun populasaun reprezenta husi Klibur Estudante Juventude Fatumea (KEJUFAT) no Unidade Estudante no Intelektual Suku Fatumea (UNEISFAT), hatoo ona ezijénsia ba governu liu husi Ministériu Obras Públika (MOP), no Institutu Jestaun Ekipamentu (IJE) Nasional iha loron 10 fulan Janeiro 2023, maibé parte IJE rasik seidauk halo intervensaun emerjénsia iha fatin dezastre naturais ho razaun osan ba operasaun no kombustivel laiha.
Populasaun suku Fatumea oras ne’e da-daun moris nakonu ho tristeza, tanba sira laiha Estrada alternativa atu asesu, Estrada úniku ida de’it mak natureza estraga ona, too ohin loron parte kompeténsia seidauk halo intervensaun hodi solusiona preukupasaun povu kiik sira nian iha suku Fatumea.
“Espera katak iha tempu badak IJE sei to’o iha fatin refere, iha pedidu ne’ebé ami hato’o nu’udar pedidu emerjênsia ba normalizasaun estrada ne’ebé aat iha Suku Fatumea aldeia Fatumea, Kovalima, iha ne’eba mós ami la’os foin halo pedidu ba dezastre naturais ne’e husi ami halo fila fila ona hodi husu atu bele halo normalizaun estrada iha Postu Fatumea no ami halo ida ne’e tanba bazeia mós ba observasaun husi ami rasik katak durante Timor Ukun Aan ona estrada hirak ne’e tinan ba tinan nafatin ámen komunidade susar tebes atu halo movimento ho di’ak,”katak responsavel KEJUFAT, Rui de Fátima Amaral iha Fatumea foin lalais.
Estrada suku Fatumea kotu total
Rui haktuir katak antes ne’e hatoo ona pedidu ba IJE konsege responde no halo normalizasaun postu Fatumea, maibé foin lalais loron 5 Janeiru 2023, udan tau makas durante semana ida nia laran provoka rai halai rezulta Estrada suku Fatumea la aproveita total, nune’e grupu organizasaub intelektuais suku Fatumea kompostu husi estudantes, juventude no intelektual sira hatoo kedan karta ofisial ho konteudu husu IGE atu normaliza Estrada refere ho karakteristika urjénsia, infelizmente seidauk iha resposta husi IJE rasik too ohin.
“Portanto pedido hirak ne’ebe ami halo iha fulan hirak liu ba ekipa husi IGE konsege to’o duni fatin tuir pedidu ne’ebé husi estudantes akademikus no juventude Posto Fatumea nian, maibé laiha kontrolu diak entaun normalizaun seidauk hotu mákina pezu ne’ebé destaka ba Postu Fatumea la konsege finaliza tuir pedido ne’ebé iha, tanba kombustível no situasaun seluk-seluk tan, husi ami preokupa tebe-tebes ho situasaun hirak ne’e mak ami hakarak fanun nafatin Na’i ulun sira atu labele husik Povu balun moris iha terus no susar nia laran,” tenik Rui.
Responsavel KEJUFAT Postu administrativu Fatumea, Rui de Fatima Amaral.
Rui akresenta, nia parte laiha satisfasaun ho IJE tanba despaixu sai ona iha loron 12 Fulan Janeiro liu ba, maibé to’o agora ekipa IGE seidauk to’o fatin akontesimentu, karik preokupasaun hirak ne’e la nesesáriu atu tulun? dala ida tan husu IJE favor no tulun tomak tau netik konsiderasaun ba preokupasaun hirak ho seriedade asuntu pedidu ne’ebé husi Ekipa KEJUFAT hato’o ona ba Prezidente Institutu Jestaun Ekipamentus (IJE).