Lafaek News—Asina akordu estájiu ba programa estájiu ba foinsa’e sira komprimisiu apoiu hodi hadia empregu atual liuhusi fornese espasu aprendizajen no asesu ba servisu atu nune’e graduadu sira bele preparadu ho kapasidade relevante no esperensia ne’ebé presiza hodi dezenvolve di’ak kareira iha futuru.
Asuntu ne’e hatoo husi reprezentante PNUD iha Timor Leste, Munkhtuya Altangerel iha serimónia asina akordu estájiu programa estájiu ba foinsa’e parseria entre PNUD, KOICA no SEFOPE hamutuk ho entidade promotora 16 liuhusi projetu apoiu abilidade empregu no emprezarial ba Foinsa’e ( sigla Ingles YEES) iha Suai Room Timor Plaza.
“Ami nia komprimisiu ida ne’e bazikamente atu apoiu hodi hadia empregu atual liuhusi fornese espasu aprendizajen no asesu ba servisu atu nune’e graduadu sira bele preparadu ho kapasidade ne’ebé relevante no esperensia ne’ebé presiza hodi dezenvolve di’ak liu tan iha kareira sira iha future,” dehan reprezentante PNUD iha Timor Leste Munkhtuya Altangerel hafoin abertura asina akordu estajiu ba programa estájiu ba Foinsa’e sira iha Suai Room Timor Plaza Kinta (13/11/2022).
Programa Estájiu ba Foinsa’e (PEF) liu husi nia projetu “Apoiu Abilidade Empregu no Empreendedorizmu Foinsa’e” ne’ebé mak finansia hamutuk ho KOICA, PNUD, no Governu Timor-Leste liuhusi SEFOPE no organiza liu husi parseria entre SEFOPE no PNUD.
“PNUD nia kreatividae ne’ebé di’ak tebes ba apoiu ne’ebé nafatin oferese husi koica governu Korea no governu Timor Leste liuhusi Sefope hodi apóiu ami nia aprosimasaun ba iha baze sira iha servisu ba Foinsa’e, PNUD nia desizaun as tebes ba entidade promatora sira tantu husi setór privadu no públiku ne’ebé ho disponibilidade tomak oferese koñesimentu no oportunidade servisu ba estajiáriu sira hotu”.
Iha fatin hanesan Reprezentante KOICA Country Diretor Eunju Cha, dehan projetu Yees nia objetivu husi programa ida ne’e mak atu fó oportunidade kareira hodi halo Negósiu, projetu Yees sei fó oportunidade ba estajiáriu Timor oan sira hamutuk 620 too hetan servisu iha mundu servisu nian.iha fatin servisu hamutuk 50 iha setór privadu no públiku durante fulan 4 nia laran kada estájiu durante implementasaun projetu Yees nia durante tinan lima.
“Husi estajiáriu sira espera susesu no aprende duni ho instituisaun sei hetan resultadu ne’ebé di’ak no sei hetan kresimentu mutual ne’ebé mak manan ba ema hotu”, deklara Eunju.
Parte seluk Diretóra Nasionál empregu Interiór SEFOPE Clementina de Araújo Almeida, dehan SEFOPE hanesan instituisaun governu nian ne’ebé mak haree liu ba iha area traballu, formasaun no empregu. Traballu oinsa atu proteze traballadór ne’ebé servisu ona iha kompañia sira formasaun atu prepara juventude oinsa partisipa iha oportunidade ne’ebé iha merkadu traballu oinsa bele preparadu di’ak, empregu oinsa bele halo promosaun remata ona kurus iha sentru formasaun sira halo promosaun ba industria nune’e bele fornese servisu ba Juventude.
“Ita hatene edukasaun formal dala ruma seida’uk naton atu bele tama iha Merkadu traballu, parseiru KOICA no UNDP ne’e laos foun, parseiru sira ne’e sempre lao hamutuk ho governu atu lori juventude sira ba iha futuru ne’ebé mak di’ak, agradese tebes bele servisu hamutuk ho governu.
Iha Parte seluk estudante graduadu universidade da paz (UNPAZ) Antonio Colo ne’ebé mak konsege liu iha selesionadu programa refere hala’o estájiu iha kompañia Telekomsel orgullu tebes ba oportunidade ida ne’e, liuhusi oportunidade ida ne’e bele dezenvolve di’ak liu-tan abilidade ne’ebé mak iha, hakarak gaiña esperensia serbisu iha terenu nune’e hafasil atu halo kompetisaun iha kampu traballu iha futuru.
“Ha’u hanesan estudante graduadu iha universidade da paz( UNPAZ) ne’ebé mak graduadu iha tinan 2020, ha’u iha espiritu ne’ebé hakarak buka oportunidade serbisu maibé la hetan oportunidade too ohin loron, husi oportunidade dadaun ne’e ha’u espera bele eleva ha’u hodi dezenvolve ha’u nian koñesimentu kona-ba area serbisu nian iha terenu”, dehan Colo ba Lafaek News.
Kompañia Telekomsel parte nakloke ba juventude hotu bainhira atu aprende iha instituisaun Telekomsel promete estajiáriu servisu di’ak, parte kompañia bele halo kontratu kedas ho estajiáriu refere.
“Bainhira UNDP mai reuniaun ho ami sira dehan programa kuaze atu hanesan, nune’e sira husu Telekomsel atu kopera ho sira hamutuk ho governu liuhusi Sefope fo espasu ba joven sira bele buka esperensia servisu, hanesan instituisaun Telekomsel sempre nakloke ba juventude sira tanba iha ne’e ami nia programa kapasite biling ne’e kontinua too ohin loron, estudante na’in- 6 ne’e bainhira sira nia estajiu ne’e sira aprende resultadu di’ak estudante sira ne’e bele hetan kedas kontratu ho instituisaun Telekomsel” dehan reprezentante Telekomsel Joana Miranda.
Entretantu, iha etapa dahuluk husi YEES ne’e, kandidatu selesianadu sira sei hala’o estájiu iha entidade promotora 16 sira hanesan Community Housing, CRS, ETO, EV2tl, JSMP, Quinta Portugal, PESO, Corner Store Network, Ministry of Health, MTCI, Telkomcel, Media One Timor, Fundasaun Assa, ACELDA, Jaymall no Timor Plaza durante fulan 4.
Iha prosesu rekrutamentu PEF simu aplikasaun ho total 518 kompostu Feto 254, Mane :264 hafoin ekipa selesaun kompostu husi PNUD no SEFOPE halo selesaun ba dokumentus, kandidatu 138 feto 71, Mane 67 mak passa ba faze intervista husi kada entidade promotora, no rezultadu husi intervista mak na’in 55 Feto 27, Mane 28.
Jornalista : Rita Moniz
Editór : Agapito de Deus




