Lafaek News–Konsellu Imprensa (KI) lamenta deklarasaun Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Timor Leste (MNEK) ne’ebé des-autoriza jornalista Timor Leste halo entrevista ho Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Popular Xina.
Iha konferénsia imprensa sesta (03/06/2022), Prezidente KI Virgilio Guterres ‘Lamukan’ afirma KI hanesan entidade estadu nian apresia esforsu estadu nian halo diplomátika ho rai seluk liu-liu objetivu atu lori moris diak ba povu ida ne’e, maibé buat ne’ebé KI tau preukupasaun ba oin maka relasaun internasionais labele kompremete direitu públiku nian atu hetan informasaun,
Ba ida ne’e hanesan KI hanesan entidade estadu nian, KI hakarak konvoka artigu hirak iha konstiutisaun ko’alia kona-ba 40-41 ne’ebé ko’alia kona-ba liberdade imprensa no liberdade espresaun, no artigu 8 ne’ebé ko’alia kona-ba relasaun internasional hateten repúblika demokrátika Timor Leste bazea ba rekonesimentu rai ida ninian direitu umanus,’’prezidente KI akresenta.
Hodi dehan Invoka mos artigu 9 konstituisaun RDTL resesaun orden internasionais, bazea ba artigu refere parlamentu nasional ratifika tiha ona konvensaun internasional sira kona-ba direitus umanus nian, iha artigu 19 ko’alia kona-ba direitu sidadaun hotu iha direitu atu hetan informasaun, buka informasaun no fahe informasaun.
KI preukupa ho ida ne’e tanba, komunikadu imprensa ne’ebé hasai husi MNEK, iha regras balun bandu jornalista sira atu husu pergunta, ida ne’e Konsellu Imprensa iha direitu atu ko’alia ida ne’e, ida ne’e ita kompromete direitu públiku nian no direitu povu nian atu hatene, lii-liu bainaka internasional sira mai hasoru ita nia orgaun soberanu sira hanesan Prezidente Repúblika, Primeiru Ministru no lider nasionais sira,’’ hateten lider KI ne’e.
Nia reafirma, Prezidente Repúblika povu maka hili entaun públika iha direitu atu hatene asuntu hirak ne’ebé ko’alia ho ninia bainaka sira, ida ne’e mak sai preukupasaun ba Konsellu Imprensa halo protesta ba ida ne’e ba Ministériu Negósiu Estranjeiru Timor Leste atu labele kompromete.
KI halo Protesta ba MNEK atu labele kompromete, bainhira ita bandu jornalista iha rai ida ne’e atu hasai fotograpia no husu pergunta ba ta nia bainaka sira ne’ebé mai ko’alia kona-ba rai ida ne’e, ne’e ita kompromete direitu povu nian, relasoens internasional sira tenke kontribui atu onra no eleva dignididade povu ida nian, la’os atu ba kompromete direitu povu nian,’’katak Virgílio Lamukan.
Relasiona ho MNEK bandu jornalista husi rai ida ne’e asesu informasaun, KI konsidera meius sensura ida, dala ida tan KI hakarak espresa ninia lamentasaun ho razaun fundamental maka enkontru MNEK ho Ministru China hala’o iha Dili Timor Leste, se hala’o iha Beijing Konsellu Imprensa laiha kompeténsia too iha ne’ebá, maibé halo iha Timor KI iha direitu atu ko’alia bainhira iha limitasaun ba orgaun komunikasaun liu-liu jornalista sira atu husu pergunta.
See Ministru Negosiu estranjeiru China nian lakohi responde pergunta ne’e kompetensia MNEK China nian más bandu jornalista atu husu ne’e mai sai problema ba KI, no ida ne’e mak pozisaun KI atu hatene, dala ida tan estadu ida ne’e harii ho ministériu sira nia servisu ho objetivu principal mak atu dignifika povu no rai ida ne’e, la’os atu kompromete ba fali povu ida ne’e nia direitu,’’ Prezidente KI ne’e hakotu.
Entretantu, too notisia ne’e hatun redasaun lafaek news seidauk konfirma ho Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun Timor Leste atu klairifka kona-ba preukupasaun orgaun Konsellu Imprensa nian, maibé iha loron 2 Juñu 2022, MNEK Timor Leste lansa ona komunikadu imprensa katak Timor Leste sei simu Konselleru Estadu no Ministru Negósius Estranjeirus Repúblika Populár Xina, Sr. Wang Yi, durante loron-rua, hahú husi loron 3 to’o 4 juñu 2022.
Vizita ida ne’e sei haforsa liután relasaun bilaterál entre Timor-Leste ho Xina ne’ebé eziste ona no kobre ba kooperasaun iha areas oioin. Rai-rua ne’e nia relasaun metin tebes durante tinan-20 nia laran.
Ha’u haksolok tebes hodi simu Sr. Wang Yi mai Timor-Leste no hakarak tebes atu diskute asuntu bilaterál no multilaterál ba interese mútua hodi haforsa liutan ita-nia kooperasaun,” hatete Ministra Magno.
Wang Yi sei hasoru mós na’i-ulun importante sira durante vizita ne’e.
Jornalista : Acacio Pinto
Editor : Agapito de Deus
