Hosi : Domingos Soares Maia
(13/03/2022)
Belun sira hotu:
Ikus-ikus ne’e, mosu tiha fenomena ida mak la étiku, la saudável no la ledukativu ba povu, liu-liu, la fó lisaun-murak morál ba derasaan-foun.
Ha’u sei rekorda lia-murak ida ne’e: “Deus descreve direto em linhas tortas”.
Ninia sentidu lójiku mak: Na’i-ulun ka ukun-na’in sira la’o-kleuk; iha tinan hirak liubá, Maromak haloos tiha ona tanba sira-nia konsiénsia -moos tan ne’e TL soi tiha nia URA ba ema hotu goza ohin loron.
Maun LAT mós deklara ona: “Ha’u sala, maun Xanana sala, ami hotu sala, iha ai-laran”, maske ho todan la hanesan tanba level no funsaun la hanesan.
Ezpresaun ida ne’e – espontáneu – mai housi fuan hakraik-an (humilde) ida, reprezenta mós lider sira-seluk iha Frente Armada no Klandestina. Karik iha ema ida ka grupu ida bele nega ida ne’e, nia konsiénsia moras-todan.
Katak ita-nia lider sira tenke simu realidade ba hahalok hirak nebé kuran ho aten-brani ba hahisi-an fali to’o nakunu liután.
Atitude ida ne’e, tuir ema fiar-na’in katak inspiradu housi Maromak Leten Áas atu haloos tiha fali buat hotu nebé la ho hakaran, halo tiha ona nú aktu kleuk no salan ho razaun-klean ida, mak URA. Ida ne’e mak la muda iha sira-nia konsiénsia morál ba luta. Ida ne’e mak hahalok nebé nobre louvadu housi Lider Nasionál sira no ema hotu bele simu ho orgullu.
Ida nebé mak halo povu-ki’ik hakfodak no triste tebes tanbasá mak, oras ne’e, Na’i Lider Nasionál sira foin sukit- malu, tetak-
malu, kolu-malu molik fali iha públiku oin ne’e? See mak moe? No see mak sai autór- ulun? Povu-ki’ik la julga no dún-matak imi. See iha foinsa’e sira mak hakarak tutuir hahalok ne’e, sei la sai lider ba povu tomak.
Tan ne’e povu-ki’ik, nu’udar oan sala-laek, haree ne’e ho matan-si’in ba aktu sira nebé eskandolosu, la étiku, la eduka, hatudu de’it mak neon- matak, foer, kontaminoza (imaduro, impuro, imoral); atu dehan ho lian bahasa: “tak pantas, tak layak, tak waras; sakit pikun atau sakit jiwa?”
Maluk sira:
Fenomena hirak ne’e hotu atu lee oinsá? Nú krize polítika, ka krize lideransa, ka krize institusionál, krize ekonomia, ka krize demoralizaun mentál, espirituál, isin no klamar?
Tenke iha krize ida de’it mak sai kakesi abut-hún metin ba lala’ok-aat sira seluk. Ne’e mak tenke buka ho matenek, fokit-sai tiha.
Ba ida ne’e, tuir loloos, biban-murak mak Tempu Koresma ne’e atu Lider Nasionál sira hadera-an (bermetanoia), inklui sira la’os Katóliku, basá sai valór ida universál, válidu ba umanidade tomak atu bele hametin dame.
Sira-nia moras-aat króniku ne’e kura tiha lai mak Povu no Nasaun foun sente duni isin-di’ak, saudável hodi moris ho dame no ksolok!
Tuir obrigasaun sarani, mai ita reza nafatin ba Na’i-Ulun Nasionál sira, maske karik balun la gosta, atu sira hetan tiha kura ba sira-nia isin no klamar.
“A alma sã no corpo são”. Amem!
