Lafaek News – Akademista Universidade de Dili (UNDIL) hanesan mós Observador politíka, Francisco Martins (Mausoro), konsidera, viajen prezidente parlamentu nasionál ho nia komitiva ba Nasaun Austria ne’e hatudu Parlamentu Nasional rasik mak infrakeza politika  implementasaun konfinamentu obrigatoriu (KO) iha Dili.

“Tuir hau nia haree katak, sira nian desizaun ne’e implika ba buat rua, implikasaun ida primeiru mak ne’e, sira mak halo fraku fila-fali politíka ida ne’ebé konfinamentu obrogarotiu, parte segundu, hatudu dehan katak boot sira ne’e ladun ba domin ba povu ida -ne’e,” dehan, observador politika, Mausoro, iha knar fatin UNDIL, sabadu 04-09-2021.

Nia dehan, konfinamentu obrigatóriu ne’e signifika ema hotu labele sai husi Dili laran tamba Dili aplika Konfinamentu domisiliáriu jerá maibé orgaun estadu hanesan parlamentu nasionál nu’udar inisiadór ba politíka KO sira rasik mak viola fila fali sira nia politíka.

Akademista ne’e kestiona, PPN no nia komitiva la kumprimenta ba lei ne’ebé sira rasik mak kria no lei ne’ebé sira kria so vale de’it ba iha povu ki’ik sira maibé bo’ot sira la’o livre ho razaun dehan buat hotu iha ona planu.

“Situasaun ita ba ne’e hatudu hela katak prosedimentu sira ne’e ladun aplika ba boot sira serake ema iha rai laran atu sai de’it ba munisípiu atu halo sira nia vida moris ita tahan, ita ida be hakat liu nasaun ita bele, ida-ne’e hanesan hau hateten, ita laiha ona ita nia domin ba ita nia povu ne’e, se politíku ida ne’ebé laiha ona nia domin ba povu signifika nasaun ne’e ladun iha situasaun di’ak tamba ida na’in ba desizaun rasik  ne’e mak halo hanesan ne’e ona ne’e ba fali ema seluk halo tuir halo nusa, dehan, Mausoro.

Nia sujere, husu  liu-liu ba orgaun estadu sira labele halimar ho vida povu ne’e tamba politíka ida -ne’e hotu ita halo iha objetivu ida atu kuida atu salva povu ne’e, se politíka  ida ne’ebé la salva povu no la hadomi povu ne’e, parque! Povu la hili ema sira ne’ebé atu halimar nia dignidade,” nia hakotu.

Enkuantu antes ne’e, governu deside impoin hikas ona konfinamentu domilisiáriu jerál iha DIli inkluí sidadaun ne’ebé kompleta ona vasina sei la halo movimentu ba mai, maibé iha loron 03 fulan sentembru 2021. Prezidente Parlamentu Nasionál iha Aniceito Guterres, Vise-Prezidente Parlamentu Nasionál, Luis Roberto, no depbutadu husi bankada Partidu demokrátiku(PD) António da Conceição, ‘Kalohan’ ho komitiva sira seluk, dezloka ona nasaun Austria, hodi partisipa komferénsia mundiál kona-bá Uniaun Interparlamentár ka Inter-Parliamentár Union(IPU).

Jornalista  : Simao JM Fraga

Asisten editor: Egidio Nono